Minder intensieve follow-up voor schildwachtkliernegatief melanoom

Nederlandse en Britse onderzoekers concluderen dat een experimenteel follow-upschema met lagere intensiteit veilig is voor patiënten met schildwachtkliernegatief melanoom stadium Ib en II, en dat zelfonderzoek bij deze patiënten effectief is voor het opsporen van een recidief. Door de toenemende incidentie en verbeterde overleving is het aantal patiënten in de postoperatieve follow-up toegenomen. Het huidige follow-upschema is echter controversieel; er is geen internationale consensus en er zijn geen evidence-based richtlijnen ontwikkeld.

De MELFO-studie is een gerandomiseerde fase 3-studie die een experimenteel schema met lagere intensiteit vergelijkt met de huidige nationale richtlijnen. Tussen 2006 en 2016 werden 388 volwassen patiënten met schildwachtkliernegatief melanoom in kankercentra in Nederland en het Verenigd Koninkrijk geïncludeerd. Omdat voor stadium Ia slechts één bezoek in het eerste jaar wordt aanbevolen, werden alleen patiënten met stadium Ib en II geselecteerd, ongeveer de helft van de melanoompatiënten.

De controlegroep volgde het conventionele schema en de experimentele groep een schema met lagere frequentie. Na vijf jaar waren patiënten in beide armen zeer tevreden (meer dan 97%). In totaal kreeg 19,4% (75 van 388) een recidief, zonder verschil in incidentie tussen de armen (HR=0,87; p=0,57).

De tumor werd bij 75,8% respectievelijk 76,2% ontdekt via zelfonderzoek (p=0,41). Er was geen verschil in ziektevrije overleving (HR 1,00; p=0,99). Omdat er geen bewijs voor diagnostische vertraging werd gevonden, lijkt een minder intensieve follow-up veilig en effectief.