ATS 2021: P-pulmonale op ECG is geassocieerd met COPD-exacerbaties

P-pulmonale, een teken van dysfunctie van de rechterharthelft op het ECG, blijkt geassocieerd met een toegenomen risico op een acute COPD-exacerbatie, zo presenteerde Takudzwa Mkorombindo op het virtuele ATS-congres 2021. De analyse is gebaseerd op de BLOCK-studie, een onderzoek naar bètablokkers ter preventie van acute COPD-exacerbaties bij matig-ernstig COPD, waarin metoprolol het aantal exacerbaties niet kon verminderen en zelfs gepaard ging met meer ziekenhuisopnames. Mkorombindo en collega's onderzochten data van 501 patiënten met matig-ernstig COPD en bruikbare ECG-gegevens, van wie 255 in de metoprolol-arm en 246 in de placebo-arm van de BLOCK-studie hadden gezeten.

Onderzochte ECG-parameters waren onder meer een P-golfvergroting groter dan 2,5 mm in afleiding II (p-pulmonale), een qR-patroon in afleiding V1, een compleet rechterbundeltakblok, een R/S-ratio groter dan 1 in afleiding V1, en een dominante S-golf in afleidingen V5 of V6. Een p-pulmonale bleek geassocieerd met een verhoogd risico op een ernstige COPD-exacerbatie (HR 1,74; 95%BI 1,04-2,90; p=0,035). Bij patiënten die metoprolol gebruikten én een p-pulmonale hadden, was de tijd tot een COPD-exacerbatie nog korter (HR 2,72; 95%BI 1,35-5,49; p=0,005).

De overige ECG-indicatoren van rechterharthelft-dysfunctie waren niet geassocieerd met COPD-exacerbaties. Mkorombindo concludeert dat terughoudendheid met metoprolol bij COPD-patiënten met een p-pulmonale op het ECG overwogen kan worden, en dat de p-pulmonale mogelijk als biomarker bij COPD kan dienen, al is verder prospectief onderzoek nodig.