Systemische lupus erythematodes (SLE)
Systemische lupus erythematodes (SLE)
Systemische lupus erythematodes is een chronische auto-immuunziekte met een heterogeen beloop, waarbij vrijwel elk orgaansysteem betrokken kan raken. De diagnose vraagt om herkenning van het klinische beeld in combinatie met serologie zoals ANA en anti-dsDNA, en de type I interferonroute speelt een centrale rol in de pathogenese. Het onvoorspelbare patroon van opvlammingen en remissies maakt duurzame ziektecontrole tot een uitdaging.
Op deze pagina verzamelt MediaMed het actuele nieuws en onderzoek over SLE, van diagnostiek, biomarkers en flarepredictie tot de behandeling met immunosuppressiva en de nieuwere biologicals gericht op de type I interferonroute. Zo blijf je als reumatoloog op de hoogte van de ontwikkelingen en de richtlijnen voor de praktijk.
Alle artikelen in ReumatologieActuele artikelen over systemische lupus erythematodes (SLE)
Wat is systemische lupus erythematodes (SLE)? Symptomen, diagnose en behandeling
2 min. leestijd
Systemische lupus erythematodes (SLE) is een chronische auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem lichaamseigen weefsel aanvalt. De ziekte is system ...
Anifrolumab (Saphnelo®) subcutaan nu vergoed.
1 min. leestijd
Advertorial, mogelijk gemaakt door AstraZeneca. De subcutane toedieningsvorm van Saphnelo® (anifrolumab) is met ingang van 1 augustus 2026 opgenomen i ...
Gewogen flarescore voorspelt orgaanschade beter bij SLE
2 min. leestijd
Een nieuwe, gewogen flarescore voorspelt orgaanschade bij patiënten met systemische lupus erythematosus (SLE) beter dan de bestaande flare-index. Dat ...
Anti-DFS70-antistoffen sluiten SLE niet betrouwbaar uit
1 min. leestijd
Aanwezigheid van anti-DFS70-antistoffen sluit systemische lupus erythematosus (SLE) niet betrouwbaar uit bij patiënten met een positieve test op antin ...
Bewegen verbetert klachten bij SLE, niet de ziekteactiviteit
2 min. leestijd
Gestructureerde beweeginterventies verbeteren vermoeidheid, functioneren, conditie, stemming en pijn bij patiënten met systemische lupus erythematosus ...
Anifrolumab verlaagt ziekteactiviteit bij SLE in de praktijk
2 min. leestijd
De interferon-alfareceptorblokker anifrolumab laat ook buiten de trialsetting klinische winst zien bij patiënten met systemische lupus erythematosus ( ...
Enpatoran verlaagt ziekteactiviteit bij SLE, dosis-effect blijft uit
2 min. leestijd
De orale TLR7/8-remmer enpatoran verlaagt de ziekteactiviteit bij systemische lupus erythematosus (SLE), maar het gehoopte dosis-effect bleef uit. Dat ...
Prolactine hoog, androgenen laag bij SLE (lupus)
1 min. leestijd
Prolactine is verhoogd en androgenen zijn verlaagd bij patiënten met systemische lupus erythematosus (SLE), terwijl het bewijs voor de meeste andere h ...
SLE, GPA en RA: verhoogd risico op cardiovasculaire sterfte
1 min. leestijd
Mensen met een systemische immuungemedieerde ziekte (SID) overlijden vaker aan hart- en vaatziekten dan mensen zonder SID. Het risico is vooral verhoo ...
Belimumab bij cSLE goedgekeurd dankzij Bayesiaanse extrapolatie
2 min. leestijd
De Amerikaanse FDA heeft belimumab goedgekeurd als eerste behandeling voor kinderen met systemische lupus erythematosus (cSLE). Het besluit werd onder ...
Afweersysteem resetten met CAR-T-cellen
4 min. leestijd
Onderzoek naar CAR-T-celtherapie bij ernstige reumatische ziekten lijkt veelbelovend. De therapie kan het afweersysteem tijdelijk resetten, waardoor k ...
EULAR 2025: video met Jaap van Laar, UMCU
3 min. kijktijd
In deze video van het EULAR 2025-congres komt Jaap van Laar van het UMC Utrecht aan het woord. Het interview gaat over de behandeling van refractaire ...
EULAR 2025: video met Irene Bultink, Amsterdam UMC
5 min. kijktijd
Deze video behandelt de uitdagingen in de klinische praktijk rond het behandelen van systemische lupus erythematosus tijdens de zwangerschap, met of z ...
LUPUS & APS 2025: BAFF gelinkt aan longschade bij SLE-patiënten
2 min. leestijd
Tijdens LUPUS & APS 2025 is een gecombineerde preklinische en klinische studie gepresenteerd die nieuwe inzichten biedt in de pathogenese van pulm ...
LUPUS & APS 2025: Hippocampale metabolietveranderingen bij SLE gelinkt aan neuropsychiatrie
2 min. leestijd
SLE-patiënten vertonen meetbare veranderingen in de stofwisseling van de hippocampus, die verband houden met cognitieve stoornissen en depressieve kla ...
LUPUS & APS 2025: Remissie na CAR-T bij SLE onderdrukt ontsteking sterker
2 min. leestijd
Remissie na CAR-T-celtherapie gaat gepaard met een ander moleculair profiel dan remissie via conventionele therapie. Tijdens LUPUS & APS 2025 pres ...
IS-afbouw non-inferieur aan GC-afbouw bij stabiele SLE-patiënten
1 min. leestijd
Bij patiënten met systemische lupus erythematosus (SLE) in langdurige remissie is het veilig om eerst de immunosuppressiva af te bouwen in plaats van ...
Anifrolumab vertraagt orgaanschade bij SLE in real-world studie
2 min. leestijd
Toevoeging van anifrolumab aan standaardzorg (SOC) zorgt voor minder orgaanschade bij patienten met matig tot ernstig actieve systemische lupus erythe ...
Nieuwe S1P1-modulator cenerimod goed verdragen, effectiviteit onduidelijk
2 min. leestijd
Cenerimod, een nieuwe behandeling voor SLE, blijkt goed te worden verdragen, maar is na zes maanden niet significant beter dan placebo in het verminde ...
Dapirolizumab pegol effectief bij matig tot ernstig actieve SLE
1 min. leestijd
Dapirolizumab pegol, een experimenteel middel, kan de ziekteactiviteit bij patiënten met systemische lupus erythematodes aanzienlijk verbeteren. Dit w ...
Nieuwe richtlijn lupusnefritis legt nadruk op combinatiebehandelingen
2 min. leestijd
De vernieuwde ACR-richtlijn voor lupusnefritis biedt reumatologen nieuwe aanbevelingen voor de diagnose, behandeling en monitoring van deze aandoening ...
CAR-NK-celtherapie: veelbelovende aanpak voor moeilijk te behandelen SLE
1 min. leestijd
Een nieuwe therapie met genetisch aangepaste natural killer-cellen biedt een veelbelovende behandeloptie voor patiënten met ernstige en therapieresist ...
Hydroxychloroquine verlaagt cholesterol en HbA1c bij RA en SLE
1 min. leestijd
Hydroxychloroquine verbetert het lipidenprofiel en verlaagt het HbA1c bij patiënten met reumatoïde artritis en systemische lupus erythematodes. Dit ef ...
Nascholingsmagazine en geaccrediteerde e-learning: Special SLE
1 min. kijktijd
De Special SLE van het Nascholingsmagazine Reumatologie is online beschikbaar. Voor deze uitgave is prof. dr. Alexandre Voskuyl, hoogleraar reumatolog ...
Veelgestelde vragen over systemische lupus erythematodes (SLE)
Hoe pas ik de EULAR/ACR-classificatiecriteria toe, en welke telregels worden vaak vergeten?
Toegangscriterium is een ANA-titer van minimaal 1:80 op HEp-2-cellen, ooit aangetoond. Daarna gelden gewogen criteria in zeven klinische en drie immunologische domeinen; classificatie vereist minimaal 10 punten en minimaal een klinisch criterium. Twee telregels sneuvelen vaak: een criterium telt niet mee als er een waarschijnlijker verklaring is, en criteria hoeven niet gelijktijdig aanwezig te zijn. In het validatiecohort was de sensitiviteit 96,1 procent en de specificiteit 93,4 procent.
Welke hydroxychloroquinedosering hanteer ik, en hoe ziet de oogheelkundige controle eruit?
Hydroxychloroquine wordt bij alle patienten aanbevolen in een streefdosis van 5 mg per kg werkelijk lichaamsgewicht per dag. In de herziene aanbevelingen van de American Academy of Ophthalmology is optische coherentietomografie samen met wide-pattern fundusautofluorescentie het primaire screeningsinstrument; gezichtsveldonderzoek en multifocaal elektroretinogram zijn bevestigende tests. Een uitgangsonderzoek volgt kort na de start. Nierfunctiestoornis, tamoxifen en start op oudere leeftijd verhogen het risico.
Wat is de actuele eerstelijnsbehandeling van proliferatieve lupusnefritis?
De EULAR-aanbevelingen adviseren vanaf de start een combinatie: mycofenolaat met belimumab, met een calcineurineremmer of met obinutuzumab, of laaggedoseerd intraveneus cyclofosfamide met belimumab. Obinutuzumab kreeg in december 2025 Europese goedkeuring in combinatie met mycofenolaat voor actieve klasse III of IV lupusnefritis, met of zonder klasse V. In de registratiestudie bereikte 46,4 procent een complete renale respons tegenover 33,1 procent met standaardbehandeling.
Hoe bouw ik prednison af zonder opvlammingen uit te lokken?
Glucocorticoiden gelden in de EULAR-aanbevelingen als overbruggingstherapie tijdens perioden van ziekteactiviteit. Voor onderhoud moet de dosis omlaag naar 5 mg prednisonequivalent per dag of minder en zo mogelijk worden gestaakt. Om dat mogelijk te maken wordt tijdig starten met immunosuppressiva zoals methotrexaat, azathioprine of mycofenolaat, en met anifrolumab of belimumab, aanbevolen. Cyclofosfamide is voorbehouden aan orgaanbedreigende ziekte, rituximab aan refractaire ziekte.