Melanoom
Het melanoom is de huidkanker met veruit de hoogste sterfte, en tegelijk de tumorsoort waar de behandeling het snelst is veranderd. Waar gemetastaseerde ziekte twee decennia geleden nauwelijks te behandelen was, halen immuuncheckpointremmers en doelgerichte therapie nu langdurige responsen, en verschuift de aandacht naar een steeds vroeger stadium.
Op deze pagina verzamelt MediaMed het actuele nieuws en onderzoek over het melanoom, van Breslowdikte en de schildwachtklierprocedure tot adjuvante en neoadjuvante immuuntherapie, BRAF-gerichte behandeling en de zorg rond bijwerkingen en follow-up. Zo blijf je als oncoloog op de hoogte van de ontwikkelingen en de richtlijnen.
Alle artikelen in OncologieActuele artikelen over melanoom
Duurzame overleving met immuuntherapie bij gevorderd melanoom: CheckMate 067
1 min. leestijd
De fase 3-studie CheckMate 067 toont aan dat behandeling met nivolumab, alleen of in combinatie met ipilimumab, een blijvend overlevingsvoordeel biedt ...
Zorgen om toegang behandelingen gemetastaseerd melanoom in Europa
1 min. leestijd
Hoewel de vergoeding van behandelingen voor gemetastaseerd melanoom in Europa de afgelopen jaren is verbeterd, blijven de European Association of Derm ...
Behandeling immuungerelateerde bijwerkingen bij melanoom
1 min. leestijd
Zowel een hoge piekdosis corticosteroïden als tweedelijns immuunsuppressiva, ingezet bij immuungerelateerde bijwerkingen, zijn bij patiënten met melan ...
Verband emotionele stress en immuuncheckpointblokkade bij melanoom
1 min. leestijd
Emotionele stress vóór de behandeling van melanoom is mogelijk geassocieerd met een slechtere respons op neoadjuvante immuuncheckpointblokkade. De res ...
Nomogram voorspelt positieve schildwachtklierbiopsie bij LMM
1 min. leestijd
Onderzoekers van het Amsterdam UMC en het Antoni van Leeuwenhoek hebben een nomogram ontwikkeld dat een positieve schildwachtklierbiopsie kan voorspel ...
Voordeel encorafenib plus binimetinib bij BRAF V600-gemuteerd melanoom
1 min. leestijd
Een update van de COLUMBUS-studie bevestigt dat patiënten met gevorderd BRAF V600-gemuteerd melanoom die encorafenib plus binimetinib krijgen een bete ...
Metformine niet van invloed op werkzaamheid pembrolizumab bij melanoom
1 min. leestijd
Het gebruik van metformine lijkt geen invloed te hebben op de werkzaamheid van pembrolizumab bij gereseceerd hoog-risico stadium III melanoom. Dat is ...
Patiënten met BM-MUP blijven slechte prognose houden
1 min. leestijd
De algehele prognose van patienten met melanoom van onbekende oorsprong (MUP) met daarbij hersenmetastasen blijft slecht, ondanks de vooruitgang in ov ...
Verband tussen mediterraan dieet en respons op ICB bij melanoom
1 min. leestijd
Een prospectieve cohortstudie vond bij patienten met een gevorderd stadium melanoom een positief verband tussen een mediterraan dieet met veel volkore ...
Meeste melanoompatiënten sterven als gevolg van melanoom
1 min. leestijd
Hoewel de overleving van patiënten met vergevorderd melanoom de afgelopen tien jaar is verbeterd, sterft de overgrote meerderheid van de patiënten nog ...
Slechtere overleving nodulair melanoom door neiging tot metastasering
2 min. leestijd
Immuuncheckpointremmers zijn bij gevorderd nodulair melanoom even effectief als bij oppervlakkig verspreidend melanoom, blijkt uit Nederlands onderzoe ...
Minder intensieve follow-up voor schildwachtkliernegatief melanoom
2 min. leestijd
Nederlandse en Britse onderzoekers concluderen dat een experimenteel follow-upschema met lagere intensiteit veilig is voor patiënten met schildwachtkl ...
Model voorspelt kans op recidief bij melanoom stadium I-II
2 min. leestijd
Uit de uitkomsten van twee onafhankelijke Europese cohorten blijkt dat een klinisch-pathologisch en genexpressiemodel (CP-GEP) in staat is patiënten m ...
Weinig nut klinische bevindingen bij opsporen van lentigo maligna melanoom
2 min. leestijd
Onderzoekers van het Erasmus MC concluderen dat het markeren van verdachte gebieden niet zinvol is bij het opsporen van lentigo maligna melanoom (LMM) ...
Behoefte aan nazorg na ICI-behandeling bij melanoom
2 min. leestijd
Overlevenden van gemetastaseerd melanoom worden bij het hervatten van hun leven na een succesvolle behandeling met immuuncheckpointremmers geconfronte ...
Complexe relatie microbioom en remmers immunologische checkpoints
2 min. leestijd
Het darmmicrobioom speelt een belangrijke maar complexe rol in de respons op immuuncheckpointremmers bij gevorderd melanoom, blijkt uit internationaal ...
Systemische therapie bij melanoom verhoogt overleving maar ook kosten
2 min. leestijd
In de periode 2013 tot 2018, waarin systemische therapie beschikbaar was voor patiënten met uitgezaaid melanoom, nam de overleving toe van 11,8 naar 2 ...
Geen verminderde kwaliteit van leven na pembrolizumab bij melanoom
2 min. leestijd
Adjuvante immuuntherapie met pembrolizumab leidt, ondanks eventuele bijwerkingen, niet tot een verminderde gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven ...
Minder vaak uitzaaiingen op afstand na pembrolizumab bij melanoom
2 min. leestijd
Dat adjuvante immuuntherapie met pembrolizumab een gunstig effect heeft op de recidiefvrije overleving van melanoompatiënten was al langer bekend. Ond ...
Immuuntherapie veilig en effectief bij melanoom én auto-immuunziekte
2 min. leestijd
Patiënten met uitgezaaid melanoom die ook een auto-immuunziekte hebben, reageren net zo goed op immuuntherapie met checkpointremmers als melanoompatië ...
Neo-adjuvante immuuntherapie effectief bij uitgezaaid melanoom
2 min. leestijd
Patiënten met uitgezaaid melanoom zijn gebaat bij neo-adjuvante immuuntherapie met de checkpointremmers ipilimumab plus nivolumab. Volgens een studie ...
Niet vaker kanker na geassisteerde voortplanting
2 min. leestijd
Vrouwen die geassisteerde voortplanting (ART) hebben ondergaan, hebben geen verhoogd risico op eierstokkanker, baarmoederkanker, borstkanker of melano ...
Veelgestelde vragen over melanoom
Bij welke Breslowdikte is een schildwachtklierprocedure aangewezen?
De richtlijn van ASCO en de Society of Surgical Oncology raadt de procedure af bij T1a-melanomen, dus niet-geulcereerde laesies dunner dan 0,8 millimeter. Bij T1b, een dikte van 0,8 tot 1,0 millimeter of dunner dan 0,8 millimeter met ulceratie, kan de procedure worden overwogen na een uitgebreid gesprek over voor- en nadelen. Bij T2 en T3, dus meer dan 1,0 tot 4,0 millimeter, wordt de schildwachtklierprocedure aanbevolen. Bij T4, dikker dan 4,0 millimeter, kan hij worden aanbevolen, opnieuw na een expliciete afweging met de patient.
Wat heeft de NADINA-studie veranderd bij stadium III?
De volgorde. In deze fase 3-studie onder 423 niet eerder behandelde patienten met resectabel stadium III-melanoom werd twee kuren ipilimumab plus nivolumab voor de operatie vergeleken met adjuvant nivolumab erna. De gebeurtenisvrije overleving na twaalf maanden was 83,7 procent in de neoadjuvante arm tegen 57,2 procent in de adjuvante arm, met een hazard ratio van 0,32. Bijna zestig procent van de patienten had een majeure pathologische respons en kon daarmee verdere adjuvante behandeling achterwege laten.
Waarom is een majeure pathologische respons meer dan een tussenuitkomst?
Omdat hij bepaalt wat er daarna gebeurt. In de NADINA-opzet krijgt een patient met een majeure pathologische respons na de operatie geen adjuvante therapie meer, en wordt de behandeling dus gestuurd door wat het weefsel laat zien in plaats van door het stadium vooraf. Dat spaart bij ruwweg zes op de tien patienten maanden behandeling en de bijbehorende immuungerelateerde bijwerkingen uit.
Wat betekent de verschuiving naar neoadjuvant voor de organisatie van de zorg?
Dat de medisch oncoloog eerder aan tafel zit. Behandeling voor de operatie vraagt dat het multidisciplinair overleg plaatsvindt voordat er gesneden wordt, dat de pathologie het responspercentage gestandaardiseerd rapporteert, en dat de patient wordt voorgelicht over een traject waarin de uitslag van het operatiepreparaat de vervolgbehandeling bepaalt. Dat is een andere volgorde dan het chirurgische pad waar de meeste centra op zijn ingericht.