Axiale spondyloartritis
Axiale spondyloartritis
Axiale spondyloartritis is een chronische inflammatoire reumatische aandoening die vooral het axiale skelet en de sacro-iliacale gewrichten aantast. De weg naar de diagnose is vaak lang, omdat de inflammatoire rugpijn lijkt op gewone rugklachten en zichtbare zwelling ontbreekt. Herkenning van het inflammatoire patroon, HLA-B27 en sacro-iliitis op de MRI is daarom cruciaal.
Op deze pagina verzamelt MediaMed het actuele nieuws en onderzoek over axiale spondyloartritis, van vroege herkenning en beeldvorming tot de behandeling met NSAID’s, TNF-remmers en IL-17-remmers. Zo blijf je als reumatoloog op de hoogte van de ontwikkelingen en de richtlijnen.
Alle artikelen in ReumatologieActuele artikelen over axiale spondyloartritis
Wat is axiale spondyloartritis? Symptomen, diagnose en behandeling
3 min. leestijd
Axiale spondyloartritis is een chronische inflammatoire reumatische aandoening die vooral de wervelkolom en de sacro-iliacale gewrichten aantast, en d ...
Intestinale sclerostinedaling mogelijk sleutelmechanisme bij axSpA
1 min. leestijd
Een verstoord darmmicrobioom kan bijdragen aan veranderingen in de serotonineproductie bij axiale spondyloartritis (axSpA), waarbij een tekort aan scl ...
Persoonlijke benadering cruciaal bij werkinterventie RA en axSpA
1 min. leestijd
Een Nederlandse kwalitatieve procesevaluatie onderzocht hoe patienten met reumatoide artritis (RA) en axiale spondyloartritis (axSpA) een werkgerichte ...
ASAS stelt nieuwe standaarden op voor axSpA-trials
1 min. leestijd
Er is nu een duidelijke richtlijn voor het rapporteren van klinische trials bij axiale spondyloartritis (axSpA). De internationale organisatie ASAS he ...
Hoge ziekteactiviteit axSpA gekoppeld aan meer psychosociale problemen
2 min. leestijd
Een systematische literatuurreview volgens de PRISMA-richtlijnen bracht de psychosociale last van axiale spondyloartritis (axSpA) in kaart op basis va ...
AI detecteert botmergoedeem bij axSpA net zo goed als radioloog
2 min. leestijd
Een studie ontwikkelde en valideerde een machine learning (ML)-systeem om botmergoedeem (bone marrow oedema, BMO) op MRI-scans van de wervelkolom bij ...
Gordelroosvaccin veilig bij RA, axSpA en GCA in 12 maanden follow-up
2 min. leestijd
Een prospectieve longitudinale studie onderzocht de veiligheid en verdraagbaarheid van het recombinant gordelroosvaccin (RZV) bij mensen met inflammat ...
ReMonit-studie: Innovatieve follow-up methoden volstaan bij stabiele axSpA
2 min. leestijd
De ReMonit-studie, een gerandomiseerde non-inferioriteitsstudie uit Noorwegen, onderzocht of digitale of patientgestuurde opvolging even effectief is ...
Nieuw: e-learning Actuele ontwikkelingen rond spondyloartritis en artritis psoriatica
2 min. leestijd
Deze e-learning behandelt meerdere actuele ontwikkelingen binnen de behandeling van spondyloartritis (SpA) en artritis psoriatica (PsA), aandoeningen ...
EULAR 2025: video met Suzanne Arends, UMCG
3 min. kijktijd
Bij axiale spondyloartritis bestaat een verhoogd risico op wervelfracturen, die vaak over het hoofd worden gezien. Geautomatiseerde beoordeling van we ...
EULAR 2025: Floris van Gaalen – ASAS-aanbevelingen uitkomstrapportage axSpA-trials
1 min. kijktijd
Deze video gaat over de ASAS-aanbevelingen voor het rapporteren van uitkomsten van core outcome set-instrumenten in klinische trials naar axiale spond ...
EULAR 2025: Floris van Gaalen – axSpA- versus degeneratieve wervelletsels (DESIR, 10 jaar)
2 min. kijktijd
Deze video gaat over de relatie tussen aan axiale spondyloartritis gerelateerde wervelletsels en degeneratieve wervelletsels, op basis van tienjaarsfo ...
EULAR 2025: video met Sofia Ramiro, Zuyderland MC en LUMC
4 min. kijktijd
Deze video gaat over onderzoek met low-dose CT dat progressie van syndesmofyten in beeld brengt bij axiale spondyloartritis, met name in de thoracale ...
EULAR 2025: video met Liese de Bruin, LUMC
1 min. kijktijd
Deze video behandelt de prestaties van gecombineerde actieve en structurele MRI-afwijkingen van het sacro-iliacale gewricht bij de diagnostiek van axi ...
EULAR 2025: video met Yvonne van der Kraan, UMCG
2 min. kijktijd
Bij axiale spondyloartritis kan chronische pijn aanhouden, ook los van de ontsteking. Deze pijn wordt soms toegeschreven aan fibromyalgie, maar volgen ...
EULAR 2025: video met Stan Kieskamp, UMCG
3 min. kijktijd
Deze videobijdrage van EULAR 2025 gaat over het verschil tussen klinische diagnose en classificatie bij axiale spondyloartritis, en over het belang va ...
Lange-termijn data bevestigen veiligheid bimekizumab bij axSpA en PsA
2 min. leestijd
Langdurige behandeling met bimekizumab blijkt veilig en goed te verdragen bij volwassenen met axiale spondyloartritis (axSpA) en artritis psoriatica ( ...
Effectiviteit van axSpA-behandeling verschilt tussen mannen en vrouwen
2 min. leestijd
Mannen met axiale spondyloartritis (axSpA) reageren beter op geavanceerde therapieen dan vrouwen. Zij hebben een grotere kans om klinische verbetering ...
Patiëntgerichte drempelwaarden voor ASAS HI in gerandomiseerde studie
2 min. leestijd
Drempelwaarden van de ASAS Health Index (ASAS HI) voor verbetering en gezondheidsstatus tonen een goede onderscheidende waarde binnen de setting van e ...
Beweging en medicatie werken samen tegen vermoeidheid bij axSpA
1 min. leestijd
Zowel medicatie als niet-medicamenteuze behandelingen helpen vermoeidheid te verlichten bij axiale spondyloartritis (axSpA), en de combinatie geeft de ...
Extra-musculoskeletale en perifere manifestaties bij axiale spondyloartritis
1 min. leestijd
Dit nascholingsartikel, tot stand gekomen met medewerking van prof. dr. Irene van der Horst-Bruinsma en drs. Delia Popa, gaat over extra-musculoskelet ...
Strikte behandelaanpak geeft langdurige remissie bij vroege axSpA
1 min. leestijd
Meer dan de helft van de patiënten met vroege axiale spondyloartritis (axSpA) kan langdurige remissie bereiken met een strikte behandelaanpak, maar he ...
Betere kwaliteit van leven door gepersonaliseerde oefentherapie bij axSpA
2 min. leestijd
Langdurige, gepersonaliseerde oefentherapie onder begeleiding verbetert bij mensen met axiale spondyloartritis (axSpA) en ernstige functionele beperki ...
EULAR 2024, video met Stan Kieskamp, UMCG Groningen
2 min. kijktijd
Videointerview opgenomen tijdens EULAR 2024 met Stan Kieskamp van het UMCG Groningen, over een poster die met behulp van structural equation modeling ...
Veelgestelde vragen over axiale spondyloartritis
Wanneer is een MRI van de sacro-iliacale gewrichten positief volgens de ASAS-definitie?
Doorslaggevend is duidelijk botmergoedeem in het subchondrale bot van de sacro-iliacale gewrichten. Structurele laesies zoals erosies helpen de beoordelaar de ontsteking aan spondyloartritis toe te schrijven, maar zijn niet vereist. Botmergoedeem alleen is weinig specifiek: in een studie onder dertig gezonde vrouwen kort na de bevalling voldeed 63 procent aan de ASAS-definitie, terwijl erosies daar zeldzaam waren. Beoordeel beelden dus altijd naast de kliniek en HLA-B27.
Hoe luiden de ASAS-classificatiecriteria, en waarom zijn het geen diagnostische criteria?
Ze gelden bij chronische rugpijn van minimaal drie maanden die begon voor het 45e levensjaar. Er zijn twee armen: sacro-iliitis op rontgenfoto of MRI plus minimaal een spondyloartritiskenmerk, of HLA-B27 plus minimaal twee kenmerken. In de validatie was de sensitiviteit 82,9 procent en de specificiteit 84,4 procent. Het blijven classificatiecriteria, ontwikkeld om cohorten voor onderzoek af te bakenen, niet om bij een individuele patient de diagnose te stellen.
Wanneer mag ik starten met een biological of targeted synthetic DMARD?
De Nederlandse richtlijn vraagt aanhoudend hoge ziekteactiviteit, bij voorkeur een ASDAS van 2,1 of hoger, met objectieve ontstekingstekenen zoals een verhoogd CRP of ontsteking op MRI, na onvoldoende respons op twee NSAID’s in maximale dosering gedurende minimaal twee weken per middel. Start met een TNF-remmer of IL-17-remmer. Bij recidiverende uveitis of actieve inflammatoire darmziekte gaat de voorkeur uit naar een monoklonaal antilichaam tegen TNF, bij uitgesproken psoriasis naar een IL-17-remmer.
Welke ASDAS-afkapwaarden gebruik ik, en wat doe ik bij uitblijvende respons?
Inactieve ziekte is een ASDAS onder 1,3, lage ziekteactiviteit 1,3 tot 2,1, hoge ziekteactiviteit 2,1 tot 3,5 en zeer hoge boven 3,5. Een daling van minimaal 1,1 punt geldt als klinisch relevante verbetering, minimaal 2,0 als majeure verbetering. Blijft respons uit, heroverweeg dan eerst de diagnose en de rol van comorbiditeit voordat u switcht. Methotrexaat en sulfasalazine worden afgeraden bij zuiver axiale ziekte.