ERS 2019: GINA een fundamentele verandering in astmamanagement

Tijdens het jaarlijkse congres van de European Respiratory Society (ERS) werden de aanpassingen in astmamanagement gepresenteerd zoals geadviseerd door het Global Initiative for Asthma (GINA). De grootste verandering is dat GINA niet langer een behandeling met kortwerkende luchtwegverwijders aanbeveelt bij adolescenten en volwassenen met astma; om het risico op ernstige exacerbaties te verminderen zouden zij symptoomgedreven of dagelijkse ICS-behandeling moeten krijgen. Sebastian Johnston gaf een overzicht van bijwerkingen van bèta-agonisten: regelmatig gebruik van salbutamol resulteert in verslechtering van bronchiale hyperreactiviteit, astmacontrole en verlengde ernstige exacerbaties vergeleken met symptoomgedreven gebruik, en regelmatig gebruik van fenoterol resulteert in meer exacerbaties en verminderde longfunctie.

ICS beschermt tegen deze nadelige effecten van bèta-agonisten. Helen Reddel, eerste auteur van het GINA 2019-artikel, lichtte toe dat de belangrijkste wijziging is dat in stap 2 niet langer een kortwerkende luchtwegverwijder wordt geadviseerd, maar een dagelijkse lage dosering ICS, zo nodig in combinatie met formoterol. Lage dosering ICS is zeer effectief voor reductie van symptomen, nachtelijke onrust, inspanningsastma en absenteïsme, vermindert ziekenhuisopnames met ruim 30 procent en het risico op astmagerelateerde sterfte met meer dan de helft, en halveert bij milde astma het risico op ernstige exacerbaties, ook bij patiënten met wekelijkse of minder frequente symptomen.

Louise Fleming besprak de aanbevelingen voor kinderen en adolescenten, waarbij minder bewijs beschikbaar is dan voor volwassenen, en riep op tot grote pragmatische studies naar ICS/formoterol bij deze groepen. Guy Brusselle sloot af met een presentatie over ernstig astma, waarbij hij het belang benadrukte van onderscheid tussen moeilijk te behandelen en ernstig astma, het belang van juiste diagnose en fenotypering aan de hand van biomarkers zoals eosinofielen, FeNO en IgE, en wees op de vicieuze cirkel van orale corticosteroïdgebruik bij oncontroleerbaar ernstig astma. Hij pleitte voor meer patiëntgericht onderzoek waarbij verschillende biologics met elkaar vergeleken worden, in plaats van uitsluitend met placebo.