Luchtwegepitheel: een centrale regulator bij astma

Het luchtwegepitheel bij patiënten met astma verschilt van dat van gezonde mensen. Het epitheel is vaak beschadigd en heeft een beperkt herstelvermogen. Er zijn meer mucus-producerende gobletcellen en minder trilhaarcellen dan in gezond luchtwegepitheel.

De barrièrefunctie is verminderd doordat er minder verbindingen, genaamd tight junctions, tussen de cellen zijn. Daarnaast scheidt het epitheel stoffen uit, waaronder cytokines, die een rol spelen bij het ontstaan en persisteren van de luchtwegontsteking. Deze epitheliale cytokines vormen de basis van een immunologische cascade die centraal staat bij astma.

De veranderingen in het luchtwegepitheel hangen samen met prikkels zoals allergenen, microbiële componenten, luchtverontreiniging en sigarettenrook, en ook (epi)genetische factoren spelen hierbij een rol. Bestaande en nieuwe geneesmiddelen, waaronder biologicals, kunnen worden ingezet om de normale functie van het luchtwegepitheel zoveel mogelijk in stand te houden of te herstellen. Het artikel behandelt de samenstelling en functie van het luchtwegepitheel, de afwijkingen bij astmapatiënten, de rol van het epitheel bij luchtwegontsteking en pathogenese, en het effect van verschillende prikkels.

De inhoud kwam tot stand met medewerking van prof. dr. Pieter S. Hiemstra, hoogleraar Celbiologie en Immunologie van Longziekten aan het LUMC, als onderdeel van het Nascholingsmagazine Longziekten, Special Ernstig Astma.