Hogere sterfte aan kanker onder mensen met verstandelijke beperking

De sterfte aan kanker is ongeveer anderhalf keer hoger onder mensen met een verstandelijke beperking dan onder de algemene populatie. Dit wordt mogelijk veroorzaakt doordat de zorg rond kanker, waaronder screening en oncologische zorg, minder effectief is bij deze groep. Er zijn zorgen over de toegankelijkheid en effectiviteit van kankerscreening en oncologische zorg voor mensen met een verstandelijke beperking; hun symptomen zijn soms moeilijker herkenbaar en zij nemen minder vaak deel aan screeningsprogramma's.

Nederlandse onderzoekers vergeleken de kankergerelateerde sterfte tussen mensen met en zonder verstandelijke beperking met data van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Op basis van zorggebruik en sociale voorzieningen deelden zij de bevolking van 18 jaar en ouder op 1 januari 2015 in twee groepen in en bepaalden op basis van de doodsoorzakenstatistiek of iemand tussen 2015 en 2019 aan kanker was overleden. Zij analyseerden data van 187.149 mensen met en 12.677.768 mensen zonder verstandelijke beperking.

In de eerste groep overleden 11.102 mensen, van wie 2.408 (21,7 procent) aan kanker; in de tweede groep 730.405 mensen, van wie 228.120 (31,2 procent) aan kanker. Na standaardisatie voor leeftijd en geslacht was het aandeel kankersterfte ongeveer anderhalf keer groter onder mensen met een verstandelijke beperking (SMR 1,48). De hogere mortaliteit gold onder meer voor kankersoorten in het nationale screeningsprogramma, zoals dikkedarm-, baarmoederhals- en borstkanker.

De onderzoekers schrijven de verschillen toe aan een hogere incidentie van dodelijke kankers en aan mogelijk minder effectieve zorg, preventie en screening voor deze groep.