Minocycline als alternatief voor rifampicine bij MAC-PD-behandeling

Mycobacterium avium complex veroorzaakt chronische pulmonale infecties (MAC-PD), waarvoor de standaardtherapie azithromycine, ethambutol en rifampicine combineert gedurende minstens twaalf maanden na cultuuromkering. De genezingspercentages liggen rond de 65% met een hoog recidiefrisico, en de effectiviteit van rifampicine is controversieel. Minocycline, een bactericide tetracycline, werd onderzocht als mogelijke vervanger.

In een holvezelmodel dat de farmacokinetiek in bronchiaal epitheelvocht simuleert, werden gedurende 21 dagen het standaardregime en een alternatief regime met minocycline in plaats van rifampicine vergeleken, met M. avium ATCC 700898 en THP-1 macrofaagachtige cellen. Het minocycline-regime reduceerde de bacteriële belasting sneller en sterker, met een reductie van 1,5 log10 CFU/mL na zeven dagen en een totaal verschil van 2 log10 CFU/mL; na 21 dagen bleef een voordeel van 0,5 log10 CFU/mL behouden. Minocycline toonde superieure intracellulaire activiteit met 50% lagere intracellulaire bacteriële dichtheid.

Beide regimes veroorzaakten vanaf dag 7 een toename van azithromycine-resistente bacteriën, waarbij de MIC-waarden van azithromycine stegen van 8 naar 16 µg/mL en die van minocycline van 4 naar 8 µg/mL. Genetische analyse vond geen 23S rDNA-mutaties, behalve een unieke mutatie in één minocycline-conditie. Het minocycline-regime bereikte hogere azithromycineconcentraties door het ontbreken van rifampicine-geïnduceerd CYP3A4-metabolisme.

De onderzoekers concluderen dat minocycline een veelbelovend alternatief is voor rifampicine, maar dat klinische validatie noodzakelijk is, aangezien het model beperkt was tot één M. avium-stam en experimentele omstandigheden.