Maastro en protonentherapie: fysische evaluatie van behandelstrategieën bij longkanker

Protonentherapie biedt een dosissparende meerwaarde ten opzichte van conventionele fotonenbestraling door de Bragg-piek, wat leidt tot een lagere stralingsbelasting buiten de tumor. De onzekerheid in de protonbereikafstand vormt echter een uitdaging, vooral bij bewegende tumoren zoals in de longen. Sinds oktober 2019 behandelt Maastro longkankerpatienten met protonentherapie, en dit onderzoek evalueert de behandelstrategieen en klinische ervaring vanuit een fysisch perspectief.

De behandelingen worden uitgevoerd met het Mevion Hyperscan S250i-protonensysteem. Patienten worden geclassificeerd als kleine bewegers (tumorbeweging van 5 mm of minder) of grote bewegers (meer dan 5 mm). Kleine bewegers krijgen een klinisch doelvolume met een isotrope marge van 3 mm, terwijl grote bewegers worden behandeld op basis van een intern doelvolume met een aanvankelijke marge van 2 mm, later gereduceerd tot 1 mm indien er geen overlap met het diafragma is.

De planning wordt uitgevoerd in het RayStation-planningssysteem en robuust geoptimaliseerd, en alle behandelingen vinden plaats in vrije ademhaling. Tussen oktober 2019 en december 2023 werden 379 patienten behandeld, waarvan 130 als grote bewegers. De mediane behandeltijd daalde van 30 naar 23 minuten.

De gemiddelde dosis voor de organen-at-risk bedroeg 4,3 Gy voor het hart, 15,4 Gy voor de slokdarm en 11,0 Gy voor de longen. Bij 98% van de patienten werd een lagere hartdosis bereikt. De aanpassingsratio bedroeg 28%, met anatomische veranderingen en tumorregressie als voornaamste oorzaken.

De resultaten bevestigen de robuustheid van de aanpak bij Maastro en de effectiviteit van protonentherapie bij longkankerpatienten.