Kwaliteit witte stof voorspelt cognitieve achteruitgang na chemotherapie borstkanker

Vrouwen met borstkanker die een lagere kwaliteit van de microstructuur van de witte stof in de hersenen hebben, lopen volgens deze studie risico op cognitieve achteruitgang na behandeling met chemotherapie. Twintig tot veertig procent van de kankerpatiënten die chemotherapie ondergaat, heeft na de behandeling last van cognitieve achteruitgang. Patiënten met een lage hersenreserve zijn mogelijk gevoeliger voor de neurotoxische effecten, en deze reserve uit zich onder andere in de microstructuur van de witte stof.

Amsterdamse onderzoekers bestudeerden of de microstructuur van de witte stof voorafgaand aan chemotherapie geassocieerd is met cognitieve achteruitgang na de behandeling. Zij bestudeerden drie groepen: vrouwen met borstkanker behandeld met anthracycline-bevattende adjuvante chemotherapie (n=49), vrouwen met borstkanker zonder systemische therapie (n=39) en controles zonder kanker (n=37). Cognitieve tests werden afgenomen op baseline en zes maanden, twee jaar en drie jaar na de chemotherapie of op gematchte intervallen.

Voorafgaand aan de behandeling werd de fractionele anisotropie gemeten, een maat voor de kwaliteit van de witte stof, met een MRI-techniek. Bij patiënten die chemotherapie kregen, was een lage fractionele anisotropie een onafhankelijke voorspeller voor zowel vroege als late cognitieve achteruitgang, maar niet voor achteruitgang twee jaar na de behandeling. Bij de andere groepen was er geen associatie.

De onderzoekers concluderen dat een lage fractionele anisotropie mogelijk duidt op een lage reserve in de witte stof en een risicofactor kan vormen voor cognitieve achteruitgang na chemotherapie, wat na bevestiging kan worden ingezet om de zorg te verbeteren.