Patronen CRC-incidentie in gevorderd stadium na implementatie screening

De incidentie van colorectaal carcinoom in een gevorderd stadium is afgenomen dankzij de introductie van het landelijke screeningsprogramma, concluderen Nederlandse onderzoekers. Naar schatting waren er in 2020 wereldwijd bijna twee miljoen nieuwe gevallen van colorectaal carcinoom en een miljoen sterfgevallen. In Nederland is vanaf 2014 geleidelijk een bevolkingsonderzoek uitgerold naar geboortejaar, op basis van een fecale immunochemische test.

Sinds 2019 wordt iedereen die hiervoor in aanmerking komt elke twee jaar uitgenodigd. Om de gevolgen van de screening te onderzoeken, verzamelden de onderzoekers via de Nederlandse Kankerregistratie gegevens over de incidentie van colorectaal carcinoom in een gevorderd stadium in de periode 2010 tot 2019, per geboortejaar oftewel uitnodigingscohort. In het cohort dat in 2014 voor het eerst werd uitgenodigd, steeg de incidentie van gevorderd colorectaal carcinoom vóór de introductie van screening van 94,1 naar 124,7 per 100.000 personen in de periode 2010-2013.

In 2014 was de stijging hoger dan in voorgaande jaren, namelijk tot 184,9 per 100.000 personen. Daarna werd een daling waargenomen tot niveaus onder de verwachte incidentie op basis van de trends van vóór de screening. In 2019 bleef de waargenomen incidentie voor alle cohorten onder de verwachte incidentie.

De cumulatieve incidentie in de cohorten die reeds meerdere keren waren uitgenodigd, was lager dan verwacht op basis van cijfers uit het tijdperk vóór de screening. Deze resultaten zijn voor de auteurs reden om aan te nemen dat er een causaal verband bestaat tussen de introductie van het Nederlandse screeningsprogramma en de afname van de incidentie van colorectaal carcinoom in een gevorderd stadium.