Prognose van laaggradig acinisch celcarcinoom gunstig

De prognose van patiënten met conventioneel acinisch celcarcinoom (AcCC) is op de lange termijn gunstig, concluderen onderzoekers van het Amsterdam UMC en het NKI na analyse van alle AcCC-patiënten die tussen 1979 en 2016 in hun hoofdhalscentra werden behandeld. AcCC is een relatief zeldzame vorm van kanker en vertegenwoordigt in Nederland 12,4 tot 17,4 procent van de speekselkliermaligniteiten. Vanwege de beperkte gegevens verzamelden de onderzoekers retrospectief data over hun patiënten.

In totaal werden 89 AcCC-patiënten behandeld, met een gemiddelde leeftijd van 52 jaar. Het overgrote deel van de carcinomen was T1-T2 (89 procent) en slechts 2 procent had nodale ziekte. Het meest aangetaste orgaan was de speekselklier (84 procent).

De mediane follow-up bedroeg 101,9 maanden en de mediane tijd tot een recidief 26 maanden. De recidiefvrije overleving na vijf, tien en twintig jaar was respectievelijk 84, 81 en 81 procent. Hooggradige transformatie (HGT) trad op bij 21 procent van de patiënten.

Negen patiënten ontwikkelden metastasen op afstand, van wie er zes HGT-AcCC bleken te hebben; hun mediane overleving was zeven maanden. Negatieve prognostische factoren waren onder meer een gevorderd stadium, tumorgrootte boven 2,6 cm, een hoge mitotische snelheid, HGT, positieve chirurgische marges en necrose. De onderzoekers pleiten voor langdurige surveillance en een laagdrempelige electieve halsklierdissectie, en beschouwen HGT-AcCC als een specifieke entiteit met een aanzienlijk lagere recidiefvrije overleving.