Verschillen aanzienlijk bij behandeling gelokaliseerde prostaatkanker

Onderzoekers hebben binnen het PIONEER-consortium voor het eerst de incidentie van door richtlijnen aanbevolen behandelingsveranderingen vergeleken bij mannen die diverse primaire behandelingen voor gelokaliseerde prostaatkanker kregen. De verschillen zijn aanzienlijk. De behandelingskeuze voor gelokaliseerde prostaatkanker is gecompliceerd, omdat elke optie eigen voor- en nadelen heeft.

Bekend is dat actieve surveillance bij ziekteprogressie kan worden omgezet naar een curatieve behandeling, maar het was minder duidelijk of en hoe vaak na een initiële curatieve behandeling een secundaire behandeling nodig is. In 2018 werd het PIONEER-consortium gelanceerd, een door het Innovative Medicines Initiative 2 geïnitieerde samenwerking binnen het Big Data for Better Outcomes Program, met als doel hoogwaardig bewijs over prostaatkankerbehandeling te leveren via big data. De Rotterdamse component van de European Randomized Study of Screening for Prostate Cancer en de wereldwijde studie naar actieve surveillance (PRIAS) zijn onderdeel van PIONEER.

Met deze gegevensbronnen brachten de onderzoekers de frequentie van behandelingswisselingen in kaart na de keuze voor actieve surveillance, en secundaire behandelingen na radicale prostatectomie of radiotherapie bij mannen met een vroeg stadium prostaatcarcinoom. Patiënten werden gedurende 10 jaar of tot 31 december 2017 gevolgd. In de periode van 1 tot 5 jaar na de initiële behandeling veranderde het percentage patiënten dat switchte van 3,8 tot 42,8 procent voor actieve surveillance, van 7,6 tot 12,1 procent voor radicale prostatectomie en van geen verandering tot 5,3 procent voor radiotherapie.

De aantallen switchers waren volgens de auteurs aanzienlijk. De resultaten laten zien dat het belangrijk is prostaatkankerpatiënten zorgvuldig te informeren over wat zij na hun eerste behandeling kunnen verwachten, wat helpt bij realistischere verwachtingen.