Hoge ziekteactiviteit axSpA gekoppeld aan meer psychosociale problemen

Een systematische literatuurreview volgens de PRISMA-richtlijnen bracht de psychosociale last van axiale spondyloartritis (axSpA) in kaart op basis van 197 publicaties, voornamelijk observationele studies. Naast lichamelijke klachten ervaren mensen met axSpA een aanzienlijke psychosociale belasting, waarbij een hogere ziekteactiviteit samengaat met een grotere kans op mentale problemen, werkuitval en beperkingen in het dagelijks leven. Deze relatie is tweezijdig.

In 138 studies kwam naar voren dat een hogere ziekteactiviteit, gemeten met de BASDAI, samenhangt met meer psychosociale problemen; in een Europese studie met 2695 patienten was een hogere BASDAI-score een onafhankelijke voorspeller van werkproblemen. Pijn werd in 43 studies als sleutelprobleem benoemd, waarbij vooral nachtelijke rugpijn sterk samenhing met problemen om te blijven werken (p<0,001). Vrouwen rapporteerden meer pijn en minder verbetering dan mannen.

Hogere pijnscores gingen samen met een slechtere kwaliteit van leven, slaapstoornissen, angst, depressie en seksuele problemen. Een meta-analyse van 30 studies met 7893 patienten toonde aan dat meer vermoeidheid samenhing met een lagere kwaliteit van leven (p<0,05). Ook verminderde fysieke functie was bepalend: 118 studies lieten zien dat lagere BASFI-scores samengingen met depressieve klachten, werkloosheid en hogere zorgkosten.

De onderzoekers concluderen dat psychosociale factoren structureel aandacht verdienen in de behandeling van axSpA om de zorg echt holistisch en effectief te maken.