Bewijs specifieke mucosale autoantilichaamsecretie bij RA

Seropositieve reumatoïde artritis (RA) wordt gekenmerkt door anti-gemodificeerde eiwitantistoffen (AMPA), gericht tegen post-translationele modificaties zoals citrullinatie (ACPA), carbamylering (anti-CarP) en acetylatie (AAPA). Ontstekingen aan mucosale oppervlakken kunnen de tolerantie voor deze gemodificeerde eiwitten doorbreken. Het onderzoek richtte zich op de detectie van AMPA in serum, speeksel en feces, met bijzondere aandacht voor het intestinale slijmvlies.

In de MUCOSA-studie werden 47 RA-patiënten, van wie 36 ACPA-positief, en 21 gezonde controles onderzocht met ELISA, waarbij ook lokale ontstekingsmarkers zoals MMP-8 in speeksel en calprotectine in feces werden gemeten. In de IntestRA-studie werden 20 ACPA-positieve RA-patiënten, 10 controles en 9 patiënten met inflammatoire darmziekte onderzocht, inclusief ileaalspoelingen; binnen de PFJ-studie werden feces van 42 ACPA-positieve RA-patiënten en 10 osteoartritis-patiënten geanalyseerd. ACPA IgA werd in speeksel gevonden bij 17% van de ACPA-positieve patiënten in de MUCOSA-studie en bij 40% in de IntestRA-studie.

Anti-CarP IgA en AAPA IgA kwamen zeldzamer voor (beide 9%), terwijl reumafactor IgA bij 46% werd aangetoond. In feces en ileaalspoelingen werden geen AMPA gevonden, terwijl anti-E. coli IgA daar wel aantoonbaar was. Fecale calprotectine was verhoogd bij 6 van de 47 patiënten in verband met NSAID-gebruik.

De afwezigheid van AMPA in feces en ileaalspoelingen wijst erop dat deze antistoffen niet in het intestinale slijmvlies worden geproduceerd, maar mogelijk beperkt zijn tot specifieke locaties zoals het mondslijmvlies.