Wat is jicht? Symptomen, oorzaken en behandeling

Redactioneel

28 september 20262 min. leestijd

Jicht is de meest voorkomende vorm van ontstekingsreuma en ontstaat doordat urinezuurkristallen neerslaan in een gewricht bij een langdurig verhoogd urinezuur in het bloed.

Kenmerkend is een acute aanval: een rood, warm, gezwollen en extreem pijnlijk gewricht dat vaak in de nacht opkomt, klassiek de grote teen (podagra). De diagnose is bij een typisch beeld klinisch te stellen; de gouden standaard is het aantonen van urinezuurkristallen in gewrichtsvocht. Let op: het urinezuur in het bloed kan tijdens een aanval juist normaal zijn, dus een normale waarde sluit jicht niet uit. Een aanval wordt behandeld met een ontstekingsremmer, en bij terugkerende aanvallen, jichtknobbels of nierstenen volgt urinezuurverlaging met allopurinol als eerste keus, volgens een treat-to-target-aanpak. Zo zijn aanvallen op termijn goed te voorkomen.

In het kort

Meest voorkomende vorm van ontstekingsreuma, door neerslag van urinezuurkristallen in de gewrichten.
Kenmerkend: een acute, hevige aanval met een rood, gezwollen en zeer pijnlijk gewricht, klassiek de grote teen (podagra).
Diagnose met kristallen in gewrichtsvocht; het urinezuur in het bloed kan tijdens een aanval normaal zijn.
Behandeling: een aanval remmen met een NSAID, colchicine of prednison; bij herhaling urinezuurverlaging met allopurinol.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Komt jicht alleen door verkeerd eten en drinken?

Voeding en alcohol dragen bij aan een hoog urinezuur, maar ze zijn zelden de enige oorzaak. Ook de nierfunctie, erfelijke aanleg, overgewicht en bepaalde medicijnen spelen mee. Leefstijl aanpassen helpt, maar bij terugkerende jicht is medicatie meestal nodig om het urinezuur laag genoeg te krijgen.

Zit jicht altijd in de grote teen?

De grote teen is de klassieke en meest voorkomende plek, maar jicht kan ook in de wreef, de enkel, de knie, de pols of de vingers optreden. Vaak is er per aanval een enkel gewricht aangedaan.

Is jicht te genezen?

Jicht is heel goed onder controle te krijgen. Door het urinezuur met medicatie blijvend te verlagen, lossen de kristallen op en blijven nieuwe aanvallen uit, waardoor iemand in de praktijk klachtenvrij kan zijn. Dat vraagt wel om doorbehandelen en controle.