ACR 2021: Abatacept vermindert progressie van subklinische artritis

Bij patiënten met een hoog risico om reumatoïde artritis (RA) te ontwikkelen, resulteerde abatacept in een significante verbetering van subklinische artritis. Deze gegevens van de ARIAA-studie ondersteunen het concept dat een vroege interventie de ontwikkeling van RA kan voorkomen of ten minste vertragen. De preklinische fase van RA wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van antilichamen tegen gecitrullineerde eiwitten (ACPA), subklinische artritis en pijn; ACPA ontstaan al jaren voordat RA zich klinisch manifesteert, en een deel van deze mensen heeft op beeldvorming inflammatoire en structurele laesies met een verhoogd risico op RA.

Omdat activering van T-lymfocyten een belangrijke stap is bij het ontstaan van RA, en abatacept deze activering remt met een gunstig bijwerkingenprofiel, werd het middel onderzocht als vroegtijdige interventie. ARIAA is een gerandomiseerde dubbelblinde placebogecontroleerde multicenterstudie bij personen met verhoogd RA-risico die ACPA-positief waren en MRI-tekenen van ontsteking vertoonden. Zij kregen een half jaar wekelijks abatacept 125 mg subcutaan of placebo, gevolgd door een jaar follow-up zonder behandeling.

Vanuit 14 onderzoekslocaties in Duitsland, Tsjechië en Spanje werden 139 patiënten geïncludeerd, van wie 100 gerandomiseerd. Het primaire eindpunt werd bereikt: bij 61% van de patiënten in de abatacept-groep was minstens één MRI-parameter (synovitis, tenosynovitis of osteïtis) verbeterd, tegenover 31% in de placebogroep (p = 0,0043). Artritis ontstond bij 8,2% van de abatacept-groep tegenover 34,7% van de placebogroep (p = 0,0025).

Er werden 12 ernstige adverse events gemeld, waarvan slechts één (pneumonie) een causaal verband had met de studiebehandeling.