Near-remission bij RA blijkt gepaard te gaan met cytokineactiviteit

Patiënten met reumatoïde artritis (RA) die geen volledige Boolean-remissie bereiken omdat ze nog een verhoogde patient global assessment (PGA) hebben, vertonen aanhoudende ontstekingsactiviteit. Hun klachten lijken dus niet uitsluitend te berusten op niet-inflammatoire factoren zoals pijnbeleving of vermoeidheid, maar ook door persisterende ontstekingsactiviteit.

Dat blijkt uit een studie van Japanse onderzoekers in samenwerking met het LUMC, gepubliceerd in Rheumatology. De onderzoekers analyseerden gegevens van 200 RA-patiënten die behandeld werden met een biologisch of targeted synthetic disease-modifying antirheumatic drug. Op basis van de ziekteactiviteit na twaalf maanden werden de patiënten ingedeeld in drie groepen: volledige Boolean-remissie (n = 68), near-remission waarbij alleen de PGA boven de grens lag (n = 50) en geen remissie (n = 82).

Cytokineanalyse serum

Een breed panel van 41 cytokinen en chemokinen werd gemeten in serum om het inflammatoire profiel van de verschillende patiëntgroepen te karakteriseren. Bij aanvang hadden patiënten in de near-remissiongroep hogere concentraties van IL-17 en IL-10 dan de andere groepen.

Afwijkend profiel

Na twaalf maanden vertoonde de near-remission groep een persisterende verhoging van IL-1β, terwijl deze cytokine in zowel de volledige remissiegroep als de non-remissiegroep niet detecteerbaar was (p = 0,007). Ook werden hogere spiegels gevonden van IL-1α, IL-2, IL-4 en TGF-α.

Netwerkanalyse

Een aanvullende netwerkanalyse liet zien dat het cytokinenetwerk bij patiënten in volledige remissie duidelijk minder complex werd. In de near-remissiongroep bleef de netwerkdichtheid echter hoog en vergelijkbaar met die bij patiënten zonder remissie.

Interpretatie

Volgens de auteurs wijzen deze bevindingen op een specifiek inflammatoir profiel bij RA-patiënten die de Boolean-remissie alleen missen door een verhoogde PGA. De klachten van deze patiënten kunnen dus deels een biologische, inflammatoire basis hebben. Dit onderstreept het belang van het nastreven van strikte Boolean-remissie en wijst op de mogelijke noodzaak van gerichtere therapeutische strategieën.