Near-remission bij RA blijkt gepaard te gaan met cytokineactiviteit

Patiënten met reumatoïde artritis (RA) die geen volledige Boolean-remissie bereiken omdat ze nog een verhoogde patient global assessment (PGA) hebben, vertonen aanhoudende ontstekingsactiviteit. Hun klachten berusten dus niet uitsluitend op niet-inflammatoire factoren zoals pijnbeleving of vermoeidheid, maar ook op persisterende ontstekingsactiviteit. Dat blijkt uit een studie van Japanse onderzoekers in samenwerking met het LUMC, gepubliceerd in Rheumatology.

De onderzoekers analyseerden gegevens van 200 RA-patiënten die behandeld werden met een biologisch of targeted synthetic disease-modifying antirheumatic drug. Op basis van de ziekteactiviteit na twaalf maanden werden zij ingedeeld in drie groepen: volledige Boolean-remissie (n=68), near-remissie waarbij alleen de PGA boven de grens lag (n=50) en geen remissie (n=82). Een panel van 41 cytokinen en chemokinen werd in serum gemeten.

Bij aanvang hadden patiënten in de near-remissiegroep hogere concentraties van IL-17 en IL-10 dan de andere groepen. Na twaalf maanden vertoonde de near-remissiegroep een persisterende verhoging van IL-1β, dat in zowel de volledige remissiegroep als de non-remissiegroep niet detecteerbaar was (p=0,007). Ook werden hogere spiegels gevonden van IL-1α, IL-2, IL-4 en TGF-α.

Een netwerkanalyse liet zien dat het cytokinenetwerk bij patiënten in volledige remissie duidelijk minder complex werd, terwijl de netwerkdichtheid in de near-remissiegroep hoog bleef en vergelijkbaar was met die bij patiënten zonder remissie. Volgens de auteurs onderstrepen deze bevindingen het belang van het nastreven van strikte Boolean-remissie en wijzen ze op de mogelijke noodzaak van gerichtere therapeutische strategieën.