Wat is reumatoïde artritis? Symptomen, diagnose en behandeling

Redactioneel

21 september 20264 min. leestijd

Reumatoïde artritis is een chronische auto-immuunziekte waarbij het eigen afweersysteem het gewrichtsslijmvlies aanvalt en ontsteking veroorzaakt, met symmetrische pijn en zwelling van vooral de kleine gewrichten van handen en voeten.

Kenmerkend zijn langdurige ochtendstijfheid en warme, gezwollen gewrichten; onbehandeld kan de ontsteking blijvende gewrichtsschade veroorzaken. De diagnose berust op het klachtenpatroon, de antistoffen reumafactor en anti-CCP (ACPA) en de ontstekingswaarden; volgens de ACR/EULAR-criteria uit 2010 wijst een score van zes of meer van de tien punten op definitieve reumatoïde artritis. Vroege herkenning en verwijzing tellen, want de behandeling werkt volgens het principe treat-to-target met methotrexaat als ankermedicijn, zo nodig aangevuld met een biological of JAK-remmer. Hoe eerder de ontsteking wordt onderdrukt, hoe groter de kans op remissie en hoe kleiner de kans op blijvende schade.

In het kort

Chronische auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem het gewrichtsslijmvlies aanvalt (synovitis).
Kenmerkend: symmetrische pijn en zwelling van de kleine gewrichten van handen en voeten, met langdurige ochtendstijfheid.
Diagnose op kliniek, reumafactor en anti-CCP (ACPA) en ontstekingswaarden; vroege verwijzing is cruciaal.
Behandeling volgens treat-to-target met methotrexaat als ankermedicijn, zo nodig aangevuld met biologicals of JAK-remmers.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Is reumatoïde artritis erfelijk?

De aanleg is deels erfelijk. Bepaalde erfelijke factoren verhogen de kans, en reumatoïde artritis komt vaker voor in sommige families. Maar of iemand de ziekte daadwerkelijk krijgt, hangt ook af van omgevingsfactoren, waarvan roken de belangrijkste is. De ziekte is dus niet direct van ouder op kind overerfbaar.

Is reumatoïde artritis hetzelfde als artrose?

Nee. Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem ontsteking in de gewrichten veroorzaakt. Artrose is slijtage van het kraakbeen. De klachten kunnen op elkaar lijken, maar oorzaak, patroon en behandeling verschillen.

Is reumatoïde artritis te genezen?

Genezen kan niet, maar de ziekte is goed te behandelen. Met vroege behandeling bereiken veel mensen remissie, waarbij ze weinig tot geen klachten hebben en de gewrichtsschade tot stilstand komt. Doorbehandelen en controleren blijft nodig om die rust te behouden.