Anti-inflammatory drug effective for treating lymphedema symptoms

Onderzoekers van de Stanford University School of Medicine, onder leiding van Stanley Rockson en Mark Nicolls, toonden in twee kleine klinische studies aan dat ketoprofen, een ontstekingsremmend middel dat al door de FDA is goedgekeurd, effectief symptomen van lymfoedeem kan behandelen en de dagelijkse zorglast kan verlichten. De bevindingen zijn gepubliceerd in JCI Insight. Rockson vermoedde al langer dat ontsteking een oorzaak is van lymfoedeem en testte dit in een muismodel, waarbij ketoprofen, een NSAID, de aandoening in de staart van de dieren omkeerde en structurele afwijkingen in de huid sterk verbeterde.

In een eerste, open-label pilotstudie met 21 deelnemers die vier maanden lang oraal ketoprofen kregen, werden aan het begin en einde huidbiopten afgenomen als maat voor ziekte-ernst; deze studie liet een sterke omkering van het ziekteproces in de huid en een dramatische afname van de huiddikte zien. Dit leidde tot een tweede, dubbelblinde, placebogecontroleerde studie met 34 deelnemers, waaronder Lisa Hanson, die sinds haar zeventiende met lymfoedeem in haar linkerbeen leefde. Ook deze studie bevestigde dat het middel de verdikking van de huid kan verminderen; microscopisch onderzoek liet zien dat de celdichtheid en toename van bindweefsel en vocht rond de cellen afnamen.

Onderzoek naar het werkingsmechanisme, mede uitgevoerd door Nicolls, wees uit dat ketoprofen werkt door het blokkeren van het ontstekingsmolecuul leukotrieen B4 (LTB4), dat verhoogd is bij lymfoedeem en de lymfatische functie belemmert. Na afloop van de tweede studie konden alle deelnemers, waaronder Hanson, op recept doorgaan met het middel; bij haar nam de zwelling in de loop van de tijd af en werd de dagelijkse verzorging eenvoudiger, al bleef zij compressiekousen dragen. Onderzoekers wijzen op mogelijke gastro-intestinale en cardiovasculaire bijwerkingen bij langdurig gebruik van ketoprofen.

Mede op basis van dit onderzoek is de internationale ULTRA-studie gestart naar bestatine (ubenimex), een ander ontstekingsremmend middel dat in Japan wordt gebruikt tegen kanker maar in de VS niet door de FDA is goedgekeurd, met als doel een mogelijk veiliger alternatief voor langdurig gebruik te vinden.