Hoe vaak zullen COVID-19 vaccins aangepast moeten worden?

Een studie laat zien dat er veel overeenkomsten zijn tussen coronavirussen en het influenzavirus wat betreft virusmutatie. Dit zou betekenen dat COVID-19-vaccins, net als griepvaccins, regelmatig moeten worden geüpdatet; hoe vaak hangt af van de besmettingsgraad. Griepvaccins worden jaarlijks aangepast om effectief te blijven tegen gemuteerde influenzavirussen.

Berlijnse onderzoekers richtten zich op de coronavirussen die een gewone verkoudheid veroorzaken en vergeleken deze met endemische influenzavirussen. Zij bestudeerden vier coronavirussen, HCoV-229E, HCoV-NL63, HCoV-HKU1 en HCoV-OC43, en vergeleken deze met het influenza type A-virus van het subtype H3N2. De focus lag op virale glycoproteïne-genen, die het binnendringen van een virus in een gastheercel mediëren en targets zijn voor neutraliserende antilichamen.

De onderzoekers telden het aantal substituties per jaar in deze genen en konden hierbij zo'n 40 jaar terugkijken. De evolutie van deze genen bij de vier coronavirussen was zeer vergelijkbaar met die van het influenzavirus, al hadden de coronavirussen minder aminozuurveranderingen doorgemaakt. Het influenzavirus komt per jaar tot ongeveer 25 mutaties per 10.000 nucleotiden, tegenover 6 mutaties voor de coronavirussen.

Het SARS-CoV-2-virus maakt naar schatting ongeveer tien mutaties per 10.000 nucleotiden per jaar en muteert dus sneller dan de verkoudheidscoronavirussen, mogelijk als gevolg van de pandemie. Op basis van deze mutatiesnelheid en de overige gelijkenissen achten de onderzoekers het zeer aannemelijk dat ook COVID-19-vaccins regelmatig moeten worden geüpdatet. Zij verwachten dat vaccins langer effectief blijven wanneer de besmettingsgraad wereldwijd daalt.