Kansen en knelpunten voor transitie van zorg

Vanwege een toenemend aantal patiënten met astma en COPD en de daarmee groeiende zorgkosten is het noodzakelijk de zorg voor deze patiëntengroep anders in te richten. Longartsen Jeroen van Exsel en Saar van Nederveen-Bendien, gasthoofdredacteuren van het nascholingsmagazine, zijn enthousiast over het concept transitie van zorg, ofwel de juiste zorg op de juiste plek, mits het passend wordt uitgevoerd. Wereldwijd neemt het aantal patiënten met chronische aandoeningen als astma en COPD toe, deels door vergrijzing, maar ook door factoren als roken, leefstijl en luchtverontreiniging.

In 2020 waren er in Nederland ruim 500.000 patiënten met astma; het RIVM verwacht een stijging van 28 procent in 2032 ten opzichte van 2013. Na astma is COPD de meest voorkomende longaandoening, met een verwachte stijging van 36 procent in 2040 ten opzichte van 2015. Het RIVM voorspelde in 2013 dat de kosten voor astma en COPD in de daaropvolgende 20 jaar met respectievelijk 150 en 220 procent zouden stijgen, tot ongeveer 2 miljard euro in 2032, waarbij de regio's Rotterdam en Haaglanden nu al de meeste behandelde patiënten kennen.

Om de kosten te beheersen is een transitie nodig, met zorgverplaatsing en concentratie van zorg. Beide longartsen, lid van het transitieteam van het HagaZiekenhuis, benadrukken dat transitie onvermijdelijk is vanwege capaciteitsproblemen en kosten, en dat deze in samenspraak met huisarts en patiënt moet gebeuren om de zorg niet alleen goedkoper maar ook beter te maken. Zij noemen goede regionale samenwerking een voorwaarde en zien mogelijkheden om laagcomplexe patiënten in de eerste lijn te behandelen, zodat in de tweede lijn meer tijd overblijft voor complexe patiënten.