Lokale excisie mogelijk alternatief bij hergroei rectumcarcinoom

Nederlandse onderzoekers concluderen in een door KWF gefinancierde studie dat lokale excisie bij vermoedelijke hergroei van rectumcarcinoom na Watch and Wait een veilig alternatief kan zijn voor totale mesorectale excisie (TME) bij geselecteerde patiënten met een sterke wens hun rectum te behouden. Patiënten met een klinisch volledige respons op neoadjuvante (chemo)bestraling komen in aanmerking voor Watch and Wait, waarbij bij lokale hergroei TME als standaardbehandeling geldt. De meeste studies rapporteren een hergroeisnelheid van 20 tot 30%, waarbij een vertraagde TME dezelfde uitkomsten geeft als een directe TME, maar het was onduidelijk of kleine luminale hergroei met transanale lokale excisie (LE) behandeld kon worden.

Patiënten die tussen 2004 en 2017 Watch and Wait volgden werden prospectief geïncludeerd in een lokaal onderzoek van het MUMC+, en sinds 2017 in de landelijke registratiestudie gecoördineerd door het NKI. Van de 591 patiënten in het register werden er 77 geïncludeerd bij wie LE werd uitgevoerd; 27 ondergingen vroege en 50 late LE, met een mediane follow-up van 53 maanden. Bij 28 patiënten was het monster ypT0, bij 11 ypT1 en bij 38 ypT2-3.

Na LE ondergingen 13 patiënten alsnog complete TME. Vervolgens ontwikkelden 14 van de 64 een locoregionaal recidief, dat allemaal met succes met salvage-TME kon worden behandeld, en 8 patiënten ontwikkelden metastasen op afstand. Na 5 jaar was de orgaanpreservatie 63%, de colostomievrije overleving 68% en de totale overleving 96%.

Shared decision making is volgens de onderzoekers essentieel.