Wat is een melanoom? Symptomen, diagnose en behandeling

Redactioneel

1 oktober 20263 min. leestijd

Een melanoom is een kwaadaardige tumor die ontstaat uit de pigmentcellen (melanocyten), meestal in de huid, en die kan uitzaaien naar lymfeklieren en andere organen. De tumor ontwikkelt zich vaak uit een nieuwe of veranderende moedervlek en wordt herkend aan de hand van de ABCDE-regel: Asymmetrie, onregelmatige Begrenzing, wisselende Kleur, een toenemende Diameter en zichtbare Evolutie. De diagnose wordt gesteld met dermatoscopie en een excisiebiopt; de Breslow-dikte, de diepte van de tumor in de huid, is de belangrijkste voorspeller van het beloop en bepaalt mede de verdere behandeling en stadiëring, inclusief een eventuele schildwachtklierprocedure. Vroege ontdekking is cruciaal: een dun melanoom is met een chirurgische excisie doorgaans goed te behandelen, terwijl een dikker of uitgezaaid melanoom vraagt om aanvullende behandeling met immuuntherapie of doelgerichte therapie. Kennis van risicofactoren zoals UV-blootstelling en een licht huidtype helpt bij tijdige herkenning.

In het kort

Kwaadaardige tumor van de pigmentcellen (melanocyten), meestal in de huid, die kan uitzaaien.
Herkenning via de ABCDE-regel: Asymmetrie, Begrenzing, Kleur, Diameter, Evolutie.
Diagnose met dermatoscopie en excisiebiopt; de Breslow-dikte is de belangrijkste prognostische factor.
Behandeling: chirurgische excisie met marge, eventueel schildwachtklierprocedure, en bij gevorderde ziekte immuuntherapie of doelgerichte therapie.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Hoe herken je een melanoom?

Met de ABCDE-regel: let op Asymmetrie, een onregelmatige Begrenzing, wisselende Kleur, een toenemende Diameter en Evolutie (verandering) van een moedervlek. Bij twijfel is beoordeling door een arts aan te raden.

Is een melanoom te genezen?

In een vroeg stadium is een melanoom heel goed te behandelen met chirurgische excisie. De prognose hangt sterk af van de Breslow-dikte en het stadium bij diagnose: hoe dunner de tumor en hoe eerder de ontdekking, hoe gunstiger het beloop.

Wat is het verschil met een gewone moedervlek of andere huidkanker?

Een gewone moedervlek is goedaardig en verandert niet of nauwelijks. Een melanoom gaat, anders dan de veel voorkomende en doorgaans minder agressieve basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom, uit van de pigmentcellen en heeft een grotere neiging tot uitzaaiing, wat vroege herkenning extra belangrijk maakt.