ASAS stelt nieuwe standaarden op voor axSpA-trials

Er is nu een duidelijke richtlijn voor het rapporteren van klinische trials bij axiale spondyloartritis (axSpA). De internationale organisatie ASAS heeft aanbevelingen opgesteld over welke patiëntkenmerken en uitkomstmaten onderzoekers moeten rapporteren en hoe ze dit het beste kunnen doen. Deze standaardisatie maakt onderzoeksresultaten beter vergelijkbaar en versterkt de kwaliteit van het bewijs.

De richtlijn is gebaseerd op de recent geactualiseerde ASAS-core outcome set (COS) voor axSpA. In totaal definieerde ASAS 42 baselinekenmerken die voor alle axSpA-trials relevant zijn, zoals leeftijd, geslacht, rookstatus, HLA-B27, ziektekenmerken en eerdere behandelingen. Voor studies met ziekteveranderende middelen (DMARDs) komen daar 8 extra kenmerken bij, zoals MRI-activiteit en structurele schade op beeldvorming.

Daarnaast zijn er 20 kernuitkomstmaten geformuleerd, waaronder de ASDAS-score, de ASAS Health Index, BASFI en de ASAS20/40-respons. Bij DMARD-trials moeten onderzoekers ook gegevens rapporteren over MRI-uitslagen, structurele schade en het voorkomen van uveïtis, IBD en psoriasis. De richtlijn is ontwikkeld via een systematisch proces met literatuuronderzoek, werkgroepbijeenkomsten en stemming tijdens de ASAS-jaarvergadering in januari 2024, door een werkgroep van 13 internationale experts.

De voorstellen kregen brede steun: 84% stemde voor de baselinekenmerken, 85% voor de COS-uitkomsten en 93% voor aanvullende meetinstrumenten. Ook wordt geadviseerd specifieke verbeterdrempels te rapporteren, zoals een afname van minimaal 1,1 punt in ASDAS of minimaal 3 punten in ASAS HI. Het doel is klinische trials in axSpA eenduidiger te maken en behandelkeuzes beter te onderbouwen.