Placeborespons stijgt in axSpA-trials: biologic-effect op ASAS krimpt

Het verschil tussen biologics en placebo wordt in trials bij axiale spondyloartritis (axSpA) kleiner, waarbij de belangrijkste verklaring een stijgende placeborespons is. Patiënten in de placebogroep melden vaker verbetering dan in oudere studies, terwijl uitkomsten op basis van ASDAS grotendeels stabiel blijven. Dat wijst erop dat ASDAS mogelijk minder gevoelig is voor veranderingen in placeborespons dan ASAS20 en ASAS40.

De auteurs voerden een systematische review met meta-analyse uit van gerandomiseerde, placebogecontroleerde trials bij axSpA. Zij zochten in MEDLINE tot en met juli 2024 en legden het protocol vooraf vast (PROSPERO CRD42024563776). Zij includeerden studies waarin een TNF-remmer of IL-17-remmer werd vergeleken met placebo en analyseerden de respons op het primaire eindpunt van elke trial, met ASAS20, ASAS40 en ASDAS-eindpunten voor verbetering en inactieve ziekte.

In totaal namen zij 31 trials op met 6.437 deelnemers. De meta-regressie liet zien dat het behandeleffect op ASAS-respons in de tijd afnam: voor ASAS20 met ongeveer 5% per jaar (p<0,001) en voor ASAS40 met 3,7% per jaar (p=0,04). Tegelijkertijd nam de placeborespons toe, voor ASAS20 met circa 1 procentpunt per jaar (p<0,0001).

Voor de ASDAS-uitkomsten bleef het totale behandeleffect stabiel over de jaren, met slechts een kleine stijging in placeborespons voor ASDAS-inactieve ziekte (+0,19 procentpunt per jaar; p<0,05). Volgens de auteurs lijken ASDAS-gebaseerde uitkomstmaten daarmee betrouwbaarder voor het beoordelen van behandeleffecten in axSpA dan ASAS20 en ASAS40, omdat zij minder gevoelig zijn voor placebo-effecten en tijdtrends.