Roken versterkt mucosale auto-immuniteit bij RA

Roken blijkt sterk geassocieerd met de aanwezigheid van IgA-autoantistoffen bij patiënten met reumatoïde artritis (RA), met name IgA-ACPA en IgA-AAPA. Deze bevinding ondersteunt het idee dat roken lokale immuunreacties op slijmvliezen, zoals in de longen, op gang brengt, wat zou kunnen bijdragen aan het ontstaan van RA. De studie vergeleek rookstatus en genetische risicofactoren met het voorkomen van verschillende autoantistof-isotypen.

De onderzoekers gebruikten data uit drie RA-cohorten: de Nederlandse Leiden Early Arthritis Clinic (EAC), het Rotterdamse tREACH-cohort en het Schotse SERA-cohort, met in totaal gegevens van 3.309 patiënten, waaronder serumstalen en genetische profielen. In de EAC-cohort (n = 618) bleek dat huidige rokers vaker IgA-ACPA (OR 1,89; 95%-BI 1,14-3,12) en IgA-AAPA (OR 2,30; 95%-BI 1,35-3,94) hadden dan niet-rokers. Na correctie voor de aanwezigheid van IgG-antistoffen bleef de associatie met IgA bestaan, terwijl die met IgG verdween, wat wijst op een directe link tussen roken en mucosale afweeractivatie.

De meta-analyse bevestigde dit patroon: roken was niet significant geassocieerd met alleen ACPA-IgG (OR 1,18; 95%-BI 0,97-1,44; p = 0,11), maar wel met dubbelpositiviteit voor ACPA-IgG en ACPA-IgA (OR 2,05; 95%-BI 1,69-2,49; p < 0,001). Genetische analyse liet zien dat het HLA-DRB1 shared epitope vooral geassocieerd is met IgG-ACPA (OR 4,75; 95%-BI 3,54-6,38), en de bekende interactie tussen dit shared epitope en roken werd uitsluitend gezien bij patiënten die dubbelpositief waren voor ACPA-IgG én ACPA-IgA. Deze resultaten wijzen op een onderscheidende rol voor roken en genetische aanleg bij het ontstaan van RA-gerelateerde auto-immuniteit.