Vermoeidheid niet bij alle RA-patiënten geassocieerd met ziekteactiviteit

Ziekteactiviteit is gerelateerd aan vermoeidheid bij patiënten met reumatoïde artritis, maar deze associatie kan van patiënt tot patiënt verschillen, blijkt uit Nederlands onderzoek. RA-patiënten rapporteren vaak vermoeidheid, maar over deze klacht is nog veel onduidelijk; sommige studies tonen een significante associatie met ziekteactiviteit, andere niet. Bestaande studies zijn vaak klein en cross-sectioneel of longitudinaal, waardoor vooral associaties tussen patiënten worden onderzocht, terwijl associaties binnen patiënten ook van belang lijken.

Onderzoekers van de Universiteit Twente onderzochten daarom de associatie tussen ziekteactiviteit en vermoeidheid zowel tussen als binnen patiënten. Zij gebruikten gegevens uit de POET-studie, die RA-patiënten met stabiele lage ziekteactiviteit randomiseerde naar staken of voortzetten van anti-TNF-behandeling. Alleen patiënten uit de discontinuatiegroep (n=531) kwamen in aanmerking, omdat in deze groep de meeste veranderingen werden geobserveerd.

De resultaten toonden een zwakke tot matige associatie tussen vermoeidheid en ziekteactiviteit over de tijd. Objectieve markers voor inflammatie, zoals C-reactief proteïne, de bezinkingssnelheid en het aantal gezwollen gewrichten, lieten een zwakke associatie binnen patiënten zien, maar niet tussen patiënten. Subjectieve maten als het aantal gevoelige gewrichten en de Visual Analogue Scale General Health waren significant geassocieerd, zowel tussen als binnen patiënten.

De associaties binnen patiënten varieerden echter sterk per individu. De onderzoekers concluderen dat inflammatoire ziekteactiviteit en vermoeidheid bij sommige patiënten gerelateerd zijn en bij andere niet, en pleiten voor een meer individueel gerichte aanpak.