Zelfmanagement bij inflammatoire artritis: nog weinig bewijs voor werkzaamheid

Een systematisch literatuuronderzoek laat zien dat interventies op het gebied van zelfmanagement bij inflammatoire artritis over het algemeen nuttig lijken, maar dat overtuigend bewijs voor de werkzaamheid op patiëntuitkomsten ontbreekt. De EULAR onderstreept het belang van zelfmanagement, maar de aanbevelingen geven geen richting aan hoe zorgverleners patiënten kunnen ondersteunen bij zelfmanagement, het aanleren van vaardigheden en de nodige gedragsveranderingen. Daarom deden onderzoekers een systematisch literatuuronderzoek naar de effectiviteit van zelfmanagementinterventies, om de taakgroep achter de EULAR-aanbevelingen van 2021 te informeren.

Zij includeerden 32 studies, waarvan 19 gerandomiseerde gecontroleerde studies en 13 systematische reviews. De meest onderzochte interventies in de RCT's waren onder meer specifieke interactieve educatie over de ziekte, het oplossen van problemen, cognitieve gedragstherapie, het stellen van doelen en patiënteducatie. De systematische reviews keken vooral naar oefeningen en fysieke activiteit, psychosociale interventies, educatie en zelfmanagement in het algemeen.

Het poolen van de data was niet mogelijk omdat de studies methodologisch, klinisch en statistisch zeer heterogeen waren. De onderzoekers vonden een gunstig effect van de interventies, maar het bewijs was voor de meeste matig of laag. Voor een effect op andere uitkomsten, zoals ziekteactiviteit, gebruik van de gezondheidszorg, psychofysiologische klachten, angst of depressie en functionele invaliditeit, was het bewijs controversieel of afwezig.

De onderzoekers concluderen dat het lastig is om aanbevelingen te formuleren en dat in de toekomst een formele uitkomstenset moet worden vastgesteld.