Wat is psoriasis? Symptomen, oorzaken en behandeling

Redactioneel

1 oktober 20263 min. leestijd

Psoriasis is een chronische, immuungemedieerde inflammatoire huidziekte die wordt gekenmerkt door scherp begrensde, rode plekken met zilverwitte schilfering, vooral op de strekzijden van ellebogen en knieen, de behaarde hoofdhuid en de onderrug. De meest voorkomende vorm is plaque psoriasis; daarnaast bestaan guttata psoriasis, inverse psoriasis, pustulosa, erytrodermische psoriasis en nagelpsoriasis. Het beloop wisselt, met opvlammingen die worden uitgelokt door stress, infecties, roken, bepaalde medicatie en huidbeschadiging (Koebner-fenomeen). Psoriasis gaat vaak samen met psoriatische artritis en een verhoogd cardiometabool risico, waaronder overgewicht, diabetes en hart- en vaatziekten. De diagnose is overwegend klinisch. Behandeling verloopt stapsgewijs: van lokale corticosteroïden en vitamine D-analoga, via lichttherapie en conventionele systemische middelen, tot biologicals bij matige tot ernstige ziekte. Vroege herkenning en een multidisciplinaire aanpak verbeteren de kwaliteit van leven.

In het kort

Psoriasis is een chronische, immuungemedieerde inflammatoire huidziekte die wordt gekenmerkt door scherp begrensde, rode plekken met zilverwitte schilfering, vooral op de strekzijden van ellebogen en knieen, de behaarde hoofdhuid en de onderrug. De meest voorkomende vorm is plaque psoriasis; daarnaast bestaan guttata psoriasis, inverse psoriasis, pustulosa, erytrodermische psoriasis en nagelpsoriasis. Het beloop wisselt, met opvlammingen die worden uitgelokt door stress, infecties, roken, bepaalde medicatie en huidbeschadiging (Koebner-fenomeen). Psoriasis gaat vaak samen met psoriatische artritis en een verhoogd cardiometabool risico, waaronder overgewicht, diabetes en hart- en vaatziekten. De diagnose is overwegend klinisch. Behandeling verloopt stapsgewijs: van lokale corticosteroïden en vitamine D-analoga, via lichttherapie en conventionele systemische middelen, tot biologicals bij matige tot ernstige ziekte. Vroege herkenning en een multidisciplinaire aanpak verbeteren de kwaliteit van leven.
Meerdere vormen: plaque psoriasis (meest voorkomend), guttata, inverse, pustulosa en erytrodermie, plus nagelpsoriasis.
Vaak samengaand met psoriatische artritis en een verhoogd cardiometabool risico; de diagnose is overwegend klinisch.
Behandeling in stappen: lokale middelen en lichttherapie bij milde ziekte, conventionele systemische middelen en biologicals (TNF-, IL-17-, IL-23-remmers) bij matige tot ernstige ziekte.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Is psoriasis besmettelijk?

Nee. Psoriasis is geen infectieziekte en kan niet worden overgedragen door huid-op-huidcontact of via voorwerpen.

Is psoriasis erfelijk en is het te genezen?

De aanleg voor psoriasis is deels erfelijk, maar de ziekte erft niet rechtstreeks over van ouder op kind. Ze ontstaat door een samenspel van genetische aanleg en uitlokkende omgevingsfactoren. Genezen kan niet, maar psoriasis is met de huidige behandelmogelijkheden bij de meeste mensen goed onder controle te houden.

Wat is het verband met gewrichtsklachten?

Psoriasis kan gepaard gaan met psoriatische artritis, een vorm van gewrichtsontsteking die pijn, stijfheid en zwelling geeft en die onbehandeld tot blijvende gewrichtsschade kan leiden. Daarom wordt bij psoriasis actief gescreend op gewrichtsklachten.