Verlies levensverwachting informatieve uitkomst bij populatieonderzoek

Gezien de tegenwoordig relatief gunstige prognose van patiënten met chronische lymfatische leukemie kunnen andere uitkomstmaten bij population-based onderzoek informatiever zijn dan de veelgebruikte relatieve overleving, zoals het verlies van levensverwachting. Nederlandse onderzoekers reageren in Blood Cancer Journal op een Duitse studie naar de overlevingswinst van patiënten met chronische lymfatische leukemie (CLL). Relatieve overleving is een veelgebruikte uitkomstmaat, maar de toepassing van verlies van levensverwachting (loss in expectation of life) is in opkomst.

De relatieve overleving in de studie van Kajüter en collega's komt overeen met recente Nederlandse data onder 20.468 CLL-patiënten die tussen 1989 en 2016 werden gediagnosticeerd: de vijfjaars relatieve overleving nam sinds de introductie van chemo-immunotherapie aanzienlijk toe, tot ongeveer 90 procent voor patiënten tot 70 jaar. In de Duitse studie is het verlies van levensverwachting niet berekend, in de Nederlandse studie wel. Het Nederlandse cohort omvatte 23.692 CLL-patiënten gediagnosticeerd tussen 1989 en 2018.

Over het algemeen nam het conditionele verlies van levensverwachting af met elk volgend diagnosejaar, ongeacht leeftijd en geslacht. Voor patiënten gediagnosticeerd in 1990 was er een substantiële afname met extra overleefde jaren; in recentere jaren is de curve minder steil geworden omdat het verlies al relatief laag is. Toch verloren patiënten die in 2018 werden gediagnosticeerd en tot tien jaar na de diagnose overleefden nog altijd 0,5 tot 1,0 levensjaren.

Als voorbeeld: een 50-jarige man gediagnosticeerd in 1990 en in 2018 zou respectievelijk 11,3 en 23,5 resterende levensjaren hebben, en een 80-jarige man respectievelijk 3,3 en 6,4 jaar. Informatie over de resterende levensduur is volgens de auteurs een waardevolle aanvulling bij populatiestudies.