Gammaknife alternatief voor whole brain-bestraling

Recent onderzoek laat zien dat bij hersenmetastasen bij niet-kleincellig longcarcinoom (NSCLC) niet meer per se whole brain-bestraling hoeft te worden gegeven, omdat herhaalde gammaknife-ingrepen een vergelijkbare overleving geven. Gammaknife-ingrepen, een vorm van stereotactische radiatiechirurgie (SRS), worden onder andere toegepast bij NSCLC-patiënten met minder dan vier hersenmetastasen. Whole brain-radiotherapie (WBRT) lijkt weliswaar een betere controle van metastasen op afstand te geven dan SRS, maar eerdere studies toonden geen langere overleving en WBRT gaat gepaard met ernstigere bijwerkingen zoals cognitieve beperkingen.

Recent wordt SRS ook toegepast ongeacht het aantal hersenmetastasen, maar de langetermijnuitkomsten van meerdere SRS-ingrepen zijn onbekend. Koreaanse onderzoekers bestudeerden de klinische en radiologische uitkomsten van 76 patiënten met NSCLC die tussen 2001 en 2019 vijf of meer gammaknife-ingrepen ondergingen, met een mediaan van 6 ingrepen per patiënt. Na de ingrepen leefde 88,1% na 1 jaar, 79,5% na 2 jaar, 65,3% na 3 jaar, 51,4% na 4 jaar en 37,3% na 5 jaar, vergelijkbaar met de WBRT-groep, zonder significant verschil in algehele overleving (p=0,076).

De incidentie van leukoencefalopathie was 64% bij WBRT en 18% bij SRS, een significant verschil (p<0,0001). De onderzoekers concluderen dat meerdere SRS-ingrepen even effectief lijken als WBRT, maar zonder het verhoogde risico op leukoencefalopathie. Omdat SRS iets beter verdragen lijkt te worden, is het volgens hen een goede alternatieve behandeloptie, die mogelijk ook de tijd tot een eventueel noodzakelijke WBRT kan rekken.