Geen voordeel antibiotica bij acute astma-exacerbaties naast OCS

Een groot Nederlands retrospectief onderzoek toont aan dat het toevoegen van antibiotica aan orale corticosteroïden (OCS) bij acute astma-exacerbaties geen duidelijk klinisch voordeel heeft. Antibiotica worden vaak gebruikt bij acute astma-exacerbaties, ondanks weinig bewijs voor hun effectiviteit. De studie evalueerde real-world data van 5.401 volwassenen met astma (16-45 jaar) tussen 1994 en 2022 uit de IADB.nl-apotheekdatabase.

Alle patiënten hadden inhalatiemedicatie voor astma en ontvingen een eerste geregistreerde OCS-kuur van 30 mg per dag of meer gedurende 3 tot 14 dagen. Ongeveer 38% van de patiënten kreeg naast de OCS ook antibiotica, waarbij dit gebruik tussen 2009 en 2020 afnam van 47% naar 24%. De onderzoekers vergeleken het risico op behandeluitval, gedefinieerd als een nieuwe OCS- of antibioticumverstrekking binnen 15 tot 30 dagen, en het risico op een nieuwe exacerbatie binnen 31 tot 365 dagen.

De analyses toonden geen voordeel van antibiotica voor behandeluitval (OR 1,36; 95%-BI 0,81-2,16) of voor een verminderd risico op nieuwe exacerbaties (HR 1,20; 95%-BI 0,92-1,56). Deze resultaten waren consistent in verschillende subcohorten, zonder aanwijzingen voor specifieke patiëntgroepen die baat zouden hebben bij antibiotica naast OCS. De auteurs concluderen dat het routinematig toevoegen van antibiotica aan OCS bij acute astma-exacerbaties in de eerstelijnszorg niet gerechtvaardigd is en dat antibiotica alleen geïndiceerd zijn bij duidelijke tekenen van bacteriële infectie.

Dit ondersteunt de bestaande richtlijnen die terughoudendheid adviseren.