Geen voordeel antibiotica bij acute astma-exacerbaties naast OCS

Een groot Nederlands retrospectief onderzoek toont aan dat het toevoegen van antibiotica aan orale corticosteroïden (OCS) bij acute astma-exacerbaties geen duidelijk klinisch voordeel heeft.

Antibiotica worden vaak gebruikt bij acute astma-exacerbaties, ondanks weinig bewijs voor hun effectiviteit. De studie evalueerde daarom real-world data van 5.401 volwassenen met astma (16-45 jaar) tussen 1994 en 2022, afkomstig uit de IADB.nl-apotheekdatabase. Alle patiënten hadden inhalatiemedicatie voor astma en ontvingen een eerste geregistreerde OCS-kuur van 30 mg/dag of meer gedurende 3 tot 14 dagen. Ongeveer 38% van de patiënten kreeg naast de OCS ook antibiotica, waarbij het gebruik tussen 2009 en 2020 duidelijk afnam van 47% naar 24%.

Resultaten

De onderzoekers vergeleken het risico op behandeluitval, gedefinieerd als een nieuwe OCS- of antibioticumverstrekking binnen 15 tot 30 dagen, tussen patiënten die wel of geen antibiotica kregen. Daarnaast werd gekeken naar het risico op een nieuwe exacerbatie binnen 31 tot 365 dagen.

De analyses toonden geen voordeel van antibiotica wat betreft behandeluitval (OR 1,36; 95%-BI 0,81-2,16) of een verminderd risico op nieuwe exacerbaties (HR 1,20; 95%-BI 0,92-1,56). Deze resultaten waren consistent in verschillende subcohorten, zonder duidelijke aanwijzingen voor specifieke patiëntgroepen die baat zouden kunnen hebben antibiotica naast OCS.

Gebruik van antibiotica

De auteurs concluderen dat antibiotica routinematig toevoegen aan OCS bij acute astma-exacerbaties in de eerstelijnszorg niet gerechtvaardigd is en benadrukken dat antibiotica alleen geïndiceerd zijn bij duidelijke tekenen van bacteriële infectie. Deze bevinding ondersteunt de bestaande richtlijnen die terughoudendheid bij antibioticagebruik adviseren en kan bijdragen aan het verminderen van onnodig antibioticagebruik in de astmazorg.