Aanpak betere toegang tot protonentherapie in Nederland

Doorverwijzingen naar Nederlandse protonentherapiecentra blijven achter. Onderzoekers hebben geïnventariseerd hoe dit komt en interventies bedacht om het aan te pakken. Sinds januari 2018 hebben drie protonentherapiecentra hun deuren geopend in Nederland: UMC Groningen, Holland PTC in Delft en Maastro in Maastricht.

De schatting was dat de drie centra samen jaarlijks 1.600 patiënten zouden behandelen. Van januari 2018 tot 1 juli 2022 zijn er echter slechts 2.897 patiënten behandeld, terwijl ongeveer 5.800 patiënten, oftewel 11,6% van alle radiotherapiepatiënten in Nederland, in aanmerking zouden komen. Tot nu toe is het merendeel van de behandelde patiënten (76%) doorverwezen door de radiotherapieafdeling van het protonentherapiecentrum zelf.

De kans op behandeling is dus veel kleiner voor patiënten van een radiotherapieafdeling zonder protonentherapiefaciliteit. De onderzoekers hielden een landelijke enquête onder radiotherapeut-oncologen en semigestructureerde interviews met radiotherapeut-oncologen en patiënten, gevolgd door vier workshops. Volgens de radiotherapeut-oncologen zijn de grootste belemmeringen patiëntenselectie, logistiek en zorgen over de combinatie van radiotherapie met chemotherapie.

Patiënten wezen op inefficiënte coördinatie tussen organisaties, slechte communicatie, reisproblemen en ongemak tijdens de behandeling. Uiteindelijk werden vijf interventies voorgesteld: het toevoegen van intuïtieve criteria om de patiëntenselectie te vereenvoudigen, het optimaliseren van de overdracht in het zorgpad, betere patiëntinformatie en ondersteuning via een casemanager, meer aandacht voor het multidisciplinair betrekken van alle medisch specialisten, en tot slot een plan om zorgen over de toegevoegde waarde van protonentherapie bij patiënten aan te pakken.