IOUS verbetert chirurgische exploratie bij alvleesklierkanker

In de Nederlandse ULTRAPANC-studie deed intra-operatieve echografie (IOUS) tijdens chirurgische exploratie voor alvleesklierkanker met vasculaire betrokkenheid de resectabiliteitsstatus bij meer dan een derde van de patiënten afnemen. Het bepalen van de resectabiliteit met vasculaire betrokkenheid op preoperatieve computertomografie blijft een uitdaging, vooral na preoperatieve chemotherapie en chemoradiotherapie. IOUS kan mogelijk real-time aanvullende informatie verschaffen, maar prospectieve multicenterstudies die de waarde ervan bevestigen ontbraken.

In deze Nederlandse prospectieve multicenterstudie werden 85 patiënten geïncludeerd. Op basis van preoperatieve beeldvorming werden 34 (40%) patiënten gedefinieerd als reseceerbaar, 32 (38%) als borderline reseceerbaar en 19 (22%) als lokaal gevorderde alvleesklierkanker. IOUS veranderde de resectabiliteitsstatus, zoals gedefinieerd door het National Comprehensive Cancer Network, bij 32 van de 85 (38%) patiënten.

Hieronder waren 8 van de 19 (42%) patiënten met lokaal gevorderde ziekte die werden gedownstaged en 22 van de 32 (69%) borderline reseceerbare patiënten die werden gedownstaged naar reseceerbaar. Van de patiënten met vermoedelijke betrokkenheid van de arteria mesenterica superior (SMA) bleek bij 20 van de 28 (71%) op basis van IOUS geen sprake van SMA-betrokkenheid. Bij 15 van deze 20 patiënten werd een pancreasresectie uitgevoerd, allen met R0 SMA-marge.

Deze bevindingen moeten volgens de auteurs nog worden bevestigd door grotere onderzoeken. Mocht dat het geval zijn, dan zou dit de voortgang tijdens chirurgische exploratie aanzienlijk kunnen vergemakkelijken en verbeteren.