Lokale toediening van immuuntherapie bij huidkanker is haalbaar

Vooral bij patiënten met huidkanker in een vroeg stadium is lokale toediening van immuuntherapie een veelbelovend alternatief voor systemische behandeling, dankzij een verminderd risico op toxiciteit. Dat concluderen Nederlandse onderzoekers in een systematische review. Sinds de introductie van immuuncheckpointremmers die zich richten op de PD-1- en CTLA-4-receptoren, is de overlevingskans van patiënten met niet-operabele en gemetastaseerde huidkanker, waaronder cutaan plaveiselcelcarcinoom en melanoom, aanzienlijk toegenomen.

De systemische toediening van deze middelen gaat echter vaak gepaard met immuungerelateerde bijwerkingen die ernstig, onomkeerbaar en soms zelfs dodelijk kunnen zijn. Om dit risico te verkleinen kan lokale toediening in lage doseringen mogelijk uitkomst bieden. Inmiddels zijn er resultaten beschikbaar van verschillende vroege-fase klinische studies naar intratumorale of intradermale toediening bij patiënten met melanoom en niet-melanoom huidkanker, die uitgebreid in de review worden besproken.

Van de immuuncheckpointremmers zijn tot nu toe alleen anti-CTLA-4 (ipilimumab en tremelimumab) en anti-PD-1 (nivolumab) onderzocht voor lokale toediening. Deze studies tonen een acceptabel veiligheidsprofiel, met voornamelijk milde tot matige behandelingsgerelateerde bijwerkingen. Ook is de werkzaamheid en veiligheid van lokale toediening van toll-like receptor-agonisten onderzocht; in totaal zijn er zeven artikelen gepubliceerd over TLR-9-agonisten, waaronder middelen zoals pembrolizumab en tilsotolimod, die eveneens veelbelovende resultaten lieten zien.

De auteurs concluderen dat de toxiciteit inderdaad kan worden verminderd door immunotherapie lokaal in lagere doses toe te dienen, en beschouwen deze aanpak als veilig en haalbaar en als een veelbelovend alternatief voor systemische toediening bij huidkanker in een vroeg stadium.