Respons op neoadjuvante therapie voorspelt overleving bij melanoom

De mate waarin een melanoom reageert op neoadjuvante immuun- of doelgerichte therapie, de pathologische respons, hangt sterk samen met de overleving. Dat blijkt uit een analyse in Nature Medicine en is belangrijk voor klinische trials, omdat de pathologische respons mogelijk kan dienen als surrogaateindpunt voor overleving. Neoadjuvante therapie leidt bij een aanzienlijk deel van de patiënten met melanoom stadium III tot een pathologisch complete respons (pCR).

Onderzoekers van het International Neoadjuvant Melanoma Consortium voegden de resultaten van zes klinische trials samen die twee soorten neoadjuvante therapie onderzochten: doelgerichte therapie met BRAF/MEK-remmers en immuuntherapie, waarbij de immuuntherapie bestond uit monotherapie (anti-PD-1) of combinatietherapie met ipilimumab en nivolumab. De analyse betrof 192 patiënten met stadium III-melanoom met lymfkliermetastasen. Bij 40% van de patiënten trad een pCR op.

Twee jaar na start van de therapie was 87% nog in leven, en bij 65% was de tumor nog niet teruggekeerd. De pCR en totale overleving verschilden niet tussen immuuntherapie en doelgerichte therapie, maar de relapsvrije overleving was hoger bij immuuntherapie. Combinatie-immuuntherapie leidde tot een hoger percentage pCR en overleving dan mono-immuuntherapie.

Patiënten met een pCR hadden een betere overleving dan patiënten zonder pCR. De gunstigste overlevingscijfers waren te zien bij patiënten met immuuntherapie en een gedeeltelijke of (bijna) complete respons. De resultaten laten zien dat de pathologische respons kan dienen als surrogaateindpunt voor overleving: voor doelgerichte therapie is de pCR het belangrijkst, voor immuuntherapie elke vorm van respons.