Slechtere prognose hoofd-halskanker bij meer en verspreide metastasen

Patiënten met uitgezaaid plaveiselcelcarcinoom in het hoofd-halsgebied (HNSCC) hebben een slechtere prognose wanneer de tumor meerdere en meer verspreide uitzaaiingen heeft dan wanneer het aantal uitzaaiingen en anatomische locaties beperkt blijft. Ook is de prognose slechter wanneer de uitzaaiingen in een later stadium ontstaan. Voor patiënten met uitgezaaid HNSCC is de mediane overleving drie tot acht maanden.

De onderzoekers bestudeerden of zij op basis van de uitgebreidheid van de uitzaaiingen patiënten met een betere of slechtere prognose kunnen onderscheiden, en of de prognose verschilt tussen synchrone metastasen (aanwezig bij diagnose van de primaire tumor) en metachrone metastasen (later ontstaan). Zij voerden een retrospectieve cohortstudie uit onder 324 patiënten met HNSCC met metastasen op afstand die tussen 2006 en 2013 in het Erasmus MC Kanker Instituut werden behandeld. Zij onderscheidden drie groepen: patiënten met oligometastasen (n=115, maximaal drie foci op maximaal twee locaties), patiënten met explosieve metastasen (n=64, vier of meer foci op één locatie) en patiënten met explosief-disseminerende metastasen (n=145).

De ziektespecifieke overleving was het hoogst bij oligometastasen en het laagst bij explosief-disseminerende metastasen, met mediane overlevingen van respectievelijk 4,7, 4,1 en 1,7 maanden. De overleving was slechter bij metachrone metastasen met terugkeer van de indextumor dan bij synchrone metastasen. De onderzoekers concluderen dat de verschillende patronen van uitzaaiing kunnen helpen bij het maken van een prognose en het begeleiden van patiënten met uitgezaaid HNSCC.