CCL19+ fibroblasten als nieuwe sleutel in systemische sclerose

CCL19-positieve fibroblasten spelen volgens onderzoek een centrale rol in het ontstaan van fibrose bij systemische sclerose. Deze bindweefselcellen trekken via de CCL19-CCR7-signaalroute CCR7-positieve T-cellen vanuit het bloed naar de huid, waar deze T-cellen de fibrose versterken door interactie met andere fibroblasten. Zo ontstaan immuunniches waarin immuun- en fibrotische processen elkaar versterken.

Chinese onderzoekers presenteerden dit werk op de ACR 2024. Zij analyseerden huid- en bloedmonsters van patiënten met systemische sclerose en van gezonde controles met immunofluorescentiekleuring, single-cell transcriptomics en flowcytometrie. In een bleomycine-geïnduceerd muismodel werd de CCL19-CCR7-as onderzocht met anti-CCL19-antistoffen en Ccr7-deficiënte muizen.

CCL19-positieve fibroblasten bleken significant verhoogd in de huid van patiënten (p < 0,01), en deze toename correleerde met ernstigere fibrose en met complicaties zoals longfibrose en digitale ulcera. In het muismodel leidde blokkade van de CCL19-CCR7-as tot een duidelijke afname van fibrose: de dermale dikte daalde van gemiddeld 220 naar 150 μm (p < 0,01) en de collageenvolumefractie nam met 30% af (p < 0,05). Ook de expressie van het fibrose-gerelateerde gen Col1a1 verminderde met meer dan 50% (p < 0,01).

Volgens de onderzoekers onderstrepen deze resultaten dat immuunniches, gevormd via de CCL19-CCR7-route, een sleutelrol spelen in fibrosevorming en dat het blokkeren van dit mechanisme een veelbelovende aanpak biedt voor nieuwe therapieën bij systemische sclerose.