Gewogen flarescore voorspelt orgaanschade beter bij SLE

Een nieuwe, gewogen flarescore voorspelt orgaanschade bij patiënten met systemische lupus erythematosus (SLE) beter dan de bestaande flare-index. Dat blijkt uit een multicentrische, longitudinale cohortstudie onder 354 SLE-patiënten, met externe validatie in een tweede cohort van 110 patiënten.

Flares worden nu ingedeeld met de SELENA-SLEDAI Flare Index (SFI): mild/matig of ernstig. Beide categorieën bleken orgaanschade te voorspellen. Mild/matige flares gaven 42% meer kans op schade binnen een jaar (incidentieratio 1,42; 95%-BI: 1,07-1,88; p = 0,014). Ernstige flares gaven 54% meer kans (incidentieratio 1,54; 95%-BI: 1,10-2,16; p = 0,012). Toch zegt het label mild/matig of ernstig weinig over hoeveel schade een flare veroorzaakt.

Opbouw nieuwe score

Onderzoekers keken daarom terug naar de gebeurtenissen tijdens elke flare: kreeg iemand nieuwe orgaanklachten, een hogere glucocorticoïddosis of extra afweeronderdrukkende medicatie? Gebeurtenissen die het sterkst samenhingen met latere schade kregen het meeste gewicht, vooral orgaanbetrokkenheid met een hoge glucocorticoïddosis. Zo ontstond een score van 1 tot 8.

Vroege waarschuwing

Een score van 3,5 of hoger gold als hoogrisicoflare, goed voor 40,6% van alle flares. Al na 1 of 2 hoogrisicoflares lag het risico op orgaanschade 47% hoger (incidentieratio 1,47; 95%-BI: 1,03-2,08). Bij de klassieke ernstige flares was dat pas zichtbaar na 5 of meer episodes, en dan ruim twee keer zo hoog (incidentieratio 2,52; 95%-BI: 1,68-3,78).

Externe validatie

In een onafhankelijk cohort van 110 patiënten voorspelde de nieuwe score orgaanschade opnieuw beter dan de oude ernstige-flaredefinitie. De onderscheidende waarde (AUC) was 0,893 tegenover 0,816. Hoe dichter dat getal bij 1 ligt, hoe scherper het onderscheid tussen patiënten met en zonder latere schade.

Alleen volledige remissie beschermt

Patiënten die het eerste jaar meer dan 25% van de tijd in DORIS-remissie zaten, kregen daarna minder vaak een hoogrisicoflare (hazard ratio 0,54; 95%-BI: 0,34-0,85). DORIS is de strengste remissiedefinitie binnen SLE. Lage ziekteactiviteit (LLDAS) is een minder streng doel dan remissie. Dat bood geen bescherming tegen hoogrisicoflares, ook niet bij langdurig aanhouden.

Het cohort was vrijwel volledig blank (96,1%), Zuid-Europees en afkomstig uit tertiaire centra, met 15,8% ernstige nierbetrokkenheid. De drempelwaarde van 3,5 vraagt daarom om toetsing in een Nederlandse populatie. De score zelf is opgebouwd uit gegevens die in de spreekkamer toch al worden vastgelegd.