Nieuwe inzichten in rol macrofagen en IL-6 bij PMR-inflammatie

Bij patiënten met polymyalgia rheumatica (PMR) spelen macrofagen een centrale rol in de ontsteking van het schouderweefsel. Deze afweercellen maken grote hoeveelheden ontstekingsstoffen aan, waaronder interleukine-6 (IL-6). De studie toont aan dat de cytokine GM-CSF deze productie aanstuurt, waarmee GM-CSF in beeld komt als mogelijk therapeutisch aangrijpingspunt.

De onderzoekers onderzochten perifeer bloed van 22 patiënten met nieuw gediagnosticeerde PMR en 20 gezonde controles. Daarnaast werden bursavocht en bursaweefsel geanalyseerd van PMR-patiënten met actieve ziekte, met controlemateriaal van patiënten die een schouderoperatie ondergingen. Via flowcytometrie, immunohistochemie en immunofluorescentie werden het aantal en het activatieprofiel van monocyten en macrofagen in kaart gebracht, en monocyten werden in vitro gekweekt met verschillende cytokinen.

In bloed werd een duidelijke toename van monocyten bij PMR gevonden (p < 0,01), en ook in bursavocht vertoonden deze cellen een geactiveerd profiel. In bursaweefsel waren macrofagen de dominante ontstekingscellen; zij produceerden onder meer GM-CSF, M-CSF, IL-6 en interferon-gamma. De hoeveelheid macrofagen in het weefsel correleerde sterk met systemische ontstekingswaarden zoals CRP en BSE.

De macrofagen in het bursaweefsel vertoonden een GM-CSF-gestuurd fenotype, onderbouwd door verhoogde ratio's van CD206/FRβ. In aanvullende in-vitro-experimenten produceerden macrofagen alleen in aanwezigheid van GM-CSF grote hoeveelheden IL-6, en de combinatie van GM-CSF, M-CSF en IFN-γ leidde tot de hoogste IL-6-productie. Deze studie onderstreept de rol van macrofagen als belangrijke bron van IL-6 in PMR en wijst op GM-CSF als sleutelcytokine en mogelijk aangrijpingspunt voor toekomstige behandeling.