Wat is artrose? Symptomen, oorzaken en behandeling

Redactioneel

21 september 20263 min. leestijd

Artrose is de meest voorkomende gewrichtsaandoening, waarbij het kraakbeen in een gewricht geleidelijk verdunt en het hele gewricht verandert, met pijn en stijfheid als gevolg.

Anders dan de term "slijtage" suggereert, gaat het om een actief proces van kraakbeen, bot en gewrichtsslijmvlies samen. Artrose zit het vaakst in de knie, de heup en de handen. Kenmerkend zijn pijn die opkomt bij belasting en afneemt bij rust, een korte ochtend- of startstijfheid van minder dan een half uur, en soms knisperen (crepitus) in het gewricht. De diagnose is vooral klinisch; een rontgenfoto kan gewrichtsspleetversmalling tonen, maar de mate van schade zegt weinig over de klachten. De behandeling draait niet om rust maar juist om bewegen: voorlichting, oefentherapie en gewichtsverlies vormen de kern, aangevuld met pijnstilling en bij ernstige klachten een gewrichtsvervangende operatie.

In het kort

Meest voorkomende gewrichtsaandoening: kraakbeenverlies en botveranderingen in vooral knie, heup en handen.
Kenmerkend: pijn bij belasting, korte start- of ochtendstijfheid (minder dan een half uur) en soms crepitus.
De diagnose is vooral klinisch; rontgenschade correleert slecht met de ernst van de klachten.
Kernbehandeling: voorlichting, oefentherapie en gewichtsverlies; bij ernstige klachten een gewrichtsprothese.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Is artrose hetzelfde als reuma?

Nee. Artrose is slijtage en verandering van het kraakbeen. Reuma is een verzamelnaam voor ontstekingsaandoeningen van de gewrichten, zoals reumatoide artritis, die door het afweersysteem worden veroorzaakt. De klachten kunnen lijken, maar oorzaak en behandeling verschillen.

Slijt mijn gewricht sneller als ik ermee blijf bewegen?

Nee. Verstandig bewegen versnelt de artrose niet; het is juist een van de belangrijkste behandelingen. Sterke spieren rond het gewricht verminderen de pijn en houden het gewricht soepel. Volledig ontzien werkt averechts.

Kan artrose genezen?

Het verloren kraakbeen komt niet terug, dus artrose is niet te genezen. De klachten zijn wel goed te behandelen, en bij ernstige artrose kan een gewrichtsprothese de pijn grotendeels wegnemen en de beweeglijkheid herstellen.