Een groot Nederlands retrospectief onderzoek toont aan dat het toevoegen van antibiotica aan orale corticosteroïden (OCS) bij acute astma-exacerbaties geen duidelijk klinisch voordeel heeft. Antibiotica worden vaak gebruikt bij acute astma-exacerbaties, ondanks weinig bewijs voor hun effectiviteit. De studie evalueerde daarom real-world data van 5.401 volwassenen met astma (16-45 jaar) tussen 1994 en 2022, afkomstig uit de IADB.nl-apotheekdatabase.

Alle patiënten hadden inhalatiemedicatie voor astma en ontvingen een eerste geregistreerde OCS-kuur van 30 mg/dag of meer gedurende 3 tot 14 dagen. Ongeveer 38% van de patiënten kreeg naast de OCS ook antibiotica, waarbij het gebruik tussen 2009 en 2020 duidelijk afnam van 47% naar 24%. Resultaten De onderzoekers vergeleken het risico op behandeluitval, gedefinieerd als een nieuwe OCS- of antibioticumverstrekking binnen 15 tot 30 dagen, tussen patiënten die wel of geen antibiotica kregen. Daarnaast werd gekeken naar het risico op een nieuwe exacerbatie binnen 31 tot 365 dagen.

Nieuwe resultaten van de fase 3 CheckMate 816-studie, gepubliceerd in the New England Journal of Medicine, tonen dat drie cycli neoadjuvante nivolumab in combinatie met chemotherapie de totale overleving (OS) aanzienlijk verbeteren bij patiënten met operabel niet-kleincellig longcarcinoom (NSCLC). In de CheckMate 816-studie werden 358 patiënten met stadium IB tot IIIA NSCLC gerandomiseerd naar nivolumab plus chemotherapie (n = 179) of chemotherapie alleen (n = 179), gevolgd door chirurgie. De combinatie bleek eerder al de pathologische complete respons (pCR) en de eventvrije overleving te verbeteren. In deze studie bespreken de onderzoekers gegevens over de OS.

Uitkomsten Na een mediane follow-up van 68,4 maanden was de 5-jaars OS 65,4% in de combinatiegroep versus 55,0% in de chemotherapiegroep (HR 0,72; 95%-BI 0,52-0,998; p = 0,048). Het voordeel werd in de meeste patiëntsubgroepen bevestigd. Patiënten die combinatietherapie kregen en een pCR bereikten, hadden een bijzonder hoge 5-jaars OS van 95,3%, tegenover 55,7% bij patiënten zonder pCR.

Uit een internationale studie, waaraan onder meer het Maastricht UMC+ meewerkte, blijkt dat mensen met COPD exacerbaties vaak anders ervaren en benoemen dan in de klinische praktijk wordt gehanteerd. Dit kan verklaren waarom exacerbaties soms niet volledig worden gerapporteerd tijdens consulten. Exacerbaties vormen een belangrijke belasting voor mensen met COPD; ze beïnvloeden de kwaliteit van leven en kunnen het ziekteverloop versnellen. In de studie vulden 857 volwassenen met COPD uit Brazilië, China, Frankrijk, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten vragen in over hun klachten en exacerbaties.

De mediane leeftijd was 58 jaar en 50,5% was man. Dagelijkse kortademigheid werd door 72,7% van de deelnemers gemeld, terwijl bijna de helft (48,7%) aangaf dat hun dagelijkse symptomen 'een beetje' veranderden. Via een open vraag beschreven patiënten exacerbaties vooral vanuit hun persoonlijke ervaring: welke symptomen ze hadden, hoe ze daarmee omgingen, mogelijke oorzaken en welke emoties het opriep.

Mesothelioom, een zeldzame en agressieve kanker die vrijwel altijd wordt veroorzaakt door asbestblootstelling, blijft wereldwijd een belangrijke gezondheidsuitdaging. Een recent onderzoek analyseerde gegevens uit de GLOBOCAN 2022-database om de wereldwijde incidentie en sterfte van mesothelioom in 185 landen in kaart te brengen. In 2022 werden wereldwijd naar schatting 30.633 nieuwe gevallen vastgesteld, wat overeenkomt met een leeftijd-gestandaardiseerd incidentiecijfer (ASIR) van 0,28 per 100.000 inwoners.

Europa droeg het zwaarst bij aan de wereldwijde ziektelast, met bijna de helft van alle nieuwe gevallen (48,1%) en sterfgevallen (48,4%). Er blijkt een sterke correlatie te bestaan tussen mesothelioomincidentie en sociaaleconomische status: landen met een hogere Human Development Index hebben doorgaans hogere incidentiecijfers, waarschijnlijk door eerdere wijdverspreide asbestblootstelling en betere diagnostiek. Trends laten zien dat de incidentie in veel landen daalde. Tegelijkertijd nam de incidentie bij mannen toe in Kroatië (gemiddelde jaarlijkse stijging 2,5%), Zuid-Korea (2,5%) en Slovenië (1,2%), en bij vrouwen in Canada (4,5%).

De herziene GOLD 2023-strategie bracht duidelijke wijzigingen aan in het voorschrijven van inhalatiemedicatie bij COPD, gericht op gerichter gebruik van inhalatiecorticosteroïden (ICS) en eerdere escalatie naar tripletherapie waar nodig. Een Nederlandse real-world studie laat zien dat deze aanbevelingen in de dagelijkse tweedelijnszorg nog maar deels worden gevolgd. In een cohortonderzoek in het Franciscus Gasthuis en Vlietland werd het voorschrijfgedrag bij 1.318 COPD-patiënten in 2022 geanalyseerd en dezelfde populatie in 2023 herbeoordeeld.

In 2022 ontving 51,6% van de patiënten inhalatiemedicatie conform de toen geldende GOLD-strategie; getoetst aan de GOLD 2023-aanbevelingen steeg dit in 2023 naar 57,3%. Toch werd nog steeds een aanzienlijk deel buiten de richtlijn behandeld. Vooral patiënten zonder recente exacerbaties, met lage eosinofielenwaarden of met een minder ernstige GOLD-classificatie werden minder vaak volgens de richtlijn behandeld.

Met een mediane overleving van drie tot vijf jaar zijn de vooruitzichten van patiënten met progressieve pulmonale fibrose beperkt. Toch worden gesprekken over palliatieve zorg en wensen rond het levenseinde in de dagelijkse praktijk nog onvoldoende structureel gevoerd. Een Nederlandse studie brengt in kaart welke barrières en faciliterende factoren zorgverleners hierbij ervaren. Hiervoor werden zorgprofessionals die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met longfibrose geïnterviewd in drie focusgroepen en zeven individuele, semigestructureerde interviews.

De analyse leverde drie centrale thema's op. Allereerst bleek er binnen en tussen klinieken vaak een gebrek aan een gedeelde visie op palliatieve zorg, wat leidt tot uiteenlopende werkwijzen binnen hetzelfde team en de samenwerking bemoeilijkt. Zorgverleners gaven aan behoefte te hebben aan meer afstemming en duidelijke afspraken over wanneer en hoe het gesprek over het levenseinde wordt gestart.