Methotrexaat ook goede keuze voor eerstelijnsbehandeling sarcoïdose

Een recente Nederlandse publicatie in de New England Journal of Medicine laat zien dat methotrexaat als eerstelijnsbehandeling voor pulmonale sarcoïdose non-inferieur is aan prednisonbehandeling wat betreft de verbetering in geforceerde vitale capaciteit (FVC). Prednison is op dit moment de standaard aanbevolen eerstelijnsbehandeling voor pulmonale sarcoïdose, maar is geassocieerd met veel systemische bijwerkingen. Methotrexaat is momenteel aanbevolen als tweedelijnsbehandeloptie en lijkt minder bijwerkingen te geven dan prednison, al is het werkingsmechanisme trager.

Goede vergelijkende onderzoeken naar de eerstelijnsbehandeling ontbraken tot nu toe. Onderzoekers van de PREDMETH-samenwerking, longartsen uit verschillende Nederlandse ziekenhuizen, randomiseerden 138 behandelnaïeve patiënten met pulmonale sarcoïdose 1:1 naar een behandelschema met ofwel prednison ofwel methotrexaat. Het primaire eindpunt was de gemiddelde verandering van baseline tot week 24 in het percentage van de voorspelde FVC, waarbij non-inferioriteit werd gedefinieerd volgens een afkapwaarde van 5% verschil.

De gemiddelde verandering van FVC-percentage van voorspeld bedroeg 6,75 (95%BI 4,50-8,99) procentpunten met prednison en 6,11 (95%BI 3,72-8,50) procentpunten met methotrexaat. Het aantal patiënten met bijwerkingen verschilde niet significant tussen beide groepen. De meest voorkomende bijwerkingen met prednison waren gewichtstoename, insomnia en toegenomen eetlust, en met methotrexaat misselijkheid, vermoeidheid en leverfunctiestoornissen.

De onderzoekers concluderen dat methotrexaat qua effectiviteit non-inferieur is aan prednison als eerstelijnsbehandeling bij pulmonale sarcoïdose. De verschillen in bijwerkingenprofiel kunnen zorgverleners en patiënten ondersteunen bij een gezamenlijke keuze over de voorkeursbehandeling.