Alles over één aandoening
Elf dossiers die nieuws, richtlijnen en veelgestelde vragen bij elkaar brengen.
Genetische risicofactor voor ernstig COVID-19 afkomstig van Neanderthalers
Onderzoek gepubliceerd in Nature laat zien dat de grootste genetische risicofactor voor een ernstig verloop van SARS-CoV-2-infectie afkomstig is van een cluster van zes genen op chromosoom 3, dat is terug te voeren op de Neanderthalers. Een eerdere studie had twee genetische regio's geïdentificeerd die geassocieerd zijn met ernstig COVID-19: deze regio op chromosoom 3 en een regio op chromosoom 9 waar ook bloedgroep wordt bepaald. De genetische varianten op chromosoom 3 beslaan 494.000 basen, terwijl het bijbehorende risico-haplotype tot 3.338.000 basen beslaat; dergelijk lange haplotypen zijn afkomstig uit de genenpoel van de inmiddels uitgestorven Neanderthalers of Denisovaniërs, ongeveer 40.000 tot 60.000 jaar geleden.
Door recombinatiesnelheid te bestuderen met een eerder gevalideerde methode, concludeerden de onderzoekers dat het risico-haplotype waarschijnlijker van Neanderthalers afkomstig is dan van andere gemeenschappelijke voorouders, en dat het gelijk is aan de corresponderende genetische regio in Neanderthalers uit Kroatië en, in mindere mate, uit Siberië. Met data uit het 1000 Genome Project bleek dit risico-haplotype voor te komen bij ongeveer 50% van de bevolking in Zuid-Azië en 16% in Europa, en het vaakst bij een populatie in Bangladesh (63%). Dit sluit aan bij klinische observaties dat mensen van Bangladese afkomst in het Verenigd Koninkrijk een tweemaal hoger risico hadden om aan COVID-19 te overlijden dan de algemene bevolking.
- De grootste genetische risicofactor voor een ernstig verloop van de SARS-CoV-2 infectie is toe te schrijven aan een cluster genen gelokaliseerd op chromosoom 3, dat terug te voeren is op de Neanderthalers. Ongeveer 50% van de bevolking in Zuid-Azië en 16% in Europa heeft deze genetische risicofactor. De klinische verschijnselen bij een SARS-CoV-2 infectie verschillen enorm per persoon. Waar de een vrijwel symptoomvrij is, ontwikkelt de ander een zeer ernstige vorm van COVID-19, met ziekenhuisopname, longfalen en soms zelfs overlijden als gevolg. Al snel werden risicofactoren voor een ernstig beloop geïdentificeerd, in de vorm van mannelijk geslacht, overgewicht en enkele andere comorbiditeiten. Omdat deze factoren niet volledig verklaren waarom bepaalde mensen geen klachten hebben en anderen zeer ernstige, is genetisch onderzoek gedaan. Genetisch associatie onderzoek Een eerdere studie liet zien dat er twee genetische regio’s zijn die geassocieerd zijn met een ernstig verloop van COVID-19; een regio van zes genen op chromosoom 3 en de regio op chromosoom 9 waar ook bloedgroep gedetermineerd is.[1] De genetische varianten op chromosoom 3 die het sterkst geassocieerd waren met COVID-19 waren alle in linkage disequilibrium, wat betekent dat zij onderling zeer sterk geassocieerd zijn. Deze genen beslaan 494.000 basen. Een ‘kern-haplotype’, ook wel risico-haplotype genoemd, werd geïdentificeerd en beslaat tot aan 3.338.000 basen. Dergelijk lange haplotypen komen voort uit de genenpoel van de inmiddels uitgestorven Neanderthalers of Denisovaniërs, nu zo’n 40.000-60.000 jaar geleden. Neanderthalers-gen Recent publiceerden onderzoekers in Nature hun bevindingen van onderzoek naar de afkomst van dit lange haplotype dat verantwoordelijk lijkt voor ernstiger beloop van COVID-19. Het bleek dat het risico-haplotype gelijk is aan de corresponderende genetische regio in Neanderthalers uit Kroatië, en in mindere mate uit Siberië. Door te kijken naar recombinatiesnelheid en gebruik te maken van een eerder gevalideerde wiskundige methode, zagen de onderzoekers dat het waarschijnlijker was dat dit risico-haplotype in de huidige humane populatie afkomstig was van de Neanderthalers dan van andere gemeenschappelijke voorvaderen.[2] 1000 Genome Project Vervolgens bestudeerden de onderzoekers het risico-haplotype in het 1000 Genome Project, een groot project waarbij het gehele genoom van individuen van verschillende afkomst in kaart is gebracht. Het COVID-19 risico-haplotype (het ‘Neanderthaler-haplotype’) komt het vaakst voor bij een populatie in Bangladesh (63%).[2] Dit is ook in de klinisch praktijk terug te zien, stellen de onderzoekers. In het Verenigd Koninkrijk hadden mensen van afkomst uit Bangladesh een tweemaal hoger risico om te overlijden aan COVID-19 dan de algemene bevolking.[3] Bronnen :
- Ellinghaus D et al. Genomewide Association Study of Severe Covid-19 with Respiratory Failure. N. Engl. J. Med. (2020) https://doi.org/10.1056/NEJMoa2020283.
- Zeberg H en Pääbo S. Nature. (2020) Sep 30. Epub ahead of print.
- Public Health England. Disparities in the risk and outcomes of COVID-19.
Lees het volledige artikel
Meld u gratis aan om verder te lezen en toegang te krijgen tot alle artikelen, nascholing en accreditatie op mediamed.
Gratis aanmeldenIk heb al een Mediamed account · InloggenLees ook
T2-inflammatie verlaagt risico op ernstige COVID-19
2 min. leestijd
Een cohortonderzoek bestudeerde de rol van T2-inflammatie bij de virusload en klinische uitkomsten van COVID-19. Sinds de pandemie wordt gezocht naar ...
Meta-analyse bevestigt beperkt risico op opvlammingen na COVID-19-vaccin bij IA
1 min. leestijd
COVID-19-vaccinatie blijkt veilig voor patiënten met inflammatoire artritis. Dit blijkt uit een systematische literatuurstudie en meta-analyse van Ita ...

